پارگی و آسیب تاندون زانو (پاتلا): درمان، علائم و علت

تاندون زانو (پاتلا) به همراه عضلات جلوی ران (عضله چهارسر) برای صاف کردن حالت پا به شما کمک می‌کند. اگرچه آسیب تاندون زانو (پاتلا) برای هرکسی می‌تواند رخ دهد، اما در میان افراد میانسال در حین انجام حرکات ورزشی دویدن یا پریدن، شایع‌تر است.

پارگی کامل تاندون زانو، یک آسیب ناتوان‌کننده است. این حالت معمولاً نیاز به عمل جراحی دارد تا بیمار مجدداً عملکرد کامل زانوی خود را به دست آورد.

آناتومی زانو


تاندون‌های زانو

تاندون‌ها، عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌سازند. تاندون زانو، انتهای زانو (کشکک) را به بالای استخوان قلم پا (درشت‌نی) متصل می‌کند. این تاندون درواقع یک رباط است که به دو استخوان مختلف (کشکک و استخوان درشت‌نی) متصل می‌شود.

 کشکک زانو توسط تاندون چهارسر به عضلات چهار سر متصل شده است. عضلات چهارسر، تاندون عضلات چهار سر و تاندون زانو (پاتلا) با همکاری یکدیگر، شما را قادر به صاف کردن زانویتان می‌سازند.

شاید بتوان گفت رباط صلیبی بیش از هر رباط دیگری در زانو آسیب می‌بینند. در اکثر موارد، این رباط‌ها هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی مانند فوتبال، بسکتبال، نِتبال و اسکی آسیب می‌بینند که این می‌تواند تأثیر بسیار زیادی بر قابلیت حرکت شخص بگذارد به طوری که دیگر نتواند برخی فعالیت‌های روزانه، از جمله بالا رفتن از پله‌ها، را بدون وسایل کمکی یا کمک دیگران انجام دهد. در این نوع آسیب‌های زانو، یکی از رباط‌ها کشیده (رگ به رگ) شده یا گاهی اوقات پاره شدن تاندون زانو رخ می دهد. پارگی رباط می‌تواند جزئی یا کامل باشد.

رباط طرفی داخلی (MCL): این رباط به محدود ساختن حرکت زانو به طرفین کمک کرده و در زمانی که ضربه یا نیرویی از طرف بیرونی زانو به آن وارد می‌شود، ثبات مفصل را حفظ می‌کند. آسیب‌دیدگی MCL زمانی اتفاق می‌افتد که ضربه‌ای به طرف بیرونی زانو خورده و MCL بیش از حد کشیده شود.
رباط طرفی بیرونی (LCL): این رباط به محدودسازی حرکات زانو به طرفین کمک کرده و در زمانی که ضربه یا نیرویی از طرف داخلی زانو به آن وارد می‌شود، ثبات مفصل را حفظ کرده و از آن محافظت می‌کند. آسیب‌دیدگی LCL زمانی اتقاق می‌افتد که وارد آمدن فشار بیش از حد به داخل زانو باعث پارگی فیبرهای رباط می‌شود.
رباط صلیبی جلویی (ACL): این رباط از طریق کنترل حرکات رو به عقب و جلوی زانو به حفظ ثبات آن کمک می‌کند (یعنی از حرکت بیش از حد رو به جلوی استخوان درشت نی جلوگیری می‌کند). ACL موقعی آسیب می‌بیند که پا در یک حالت پایدار قرار داشته و یک ضربه مستقیم از جلو به زانو وارد شود.
رباط صلیبی خلفی (PCL): این رباط به کنترل حرکات رو به جلو و عقب زانو کمک می‌کند. PCL زمانی آسیب می‌بیند که نیروی بسیار زیادی به جلوی قسمت بالایی استخوان ساق وارد شود.

پارگی رباط صلیبی معمولا بر اثر انجام دادن حرکاتی اتفاق می افتد که موجب کشیده شدن بیش از حد رباط و خارج از محدوده ی تحمل رباط می شود. این حرکات معمولا به طور سریع و ناگهانی رخ می دهند. برای مثال زمانی که مسیر حرکت شخص ناگهان تغییر می کند، زانوی او می چرخد و یا ضربه ی شدیدی به زانوی او وارد می شود.

null

 شرح و تفصیل


پارگی تاندون زانو (پاتلا) می‌تواند به‌صورت جزئی یا کامل رخ دهد.

پارگی جزئی: بسیاری از پارگی‌ها به‌طور کامل، بافت نرم راقطع نمی‌کند. این وضعیت شبیه به یک طناب کشیده شده است که برخی از الیاف آن پاره شده، اما طناب هنوز هم سالم و کامل است.

 پارگی کامل: پارگی کامل بافت نرم، آن را به دو تکه تقسیم می‌کند.

پارگی تاندون زانو (پاتلا) درحالی‌که به زانو متصل است، غالباً موجب شکستگی یک تکه از استخوان می‌شود. وقتی تاندون زانو (پاتلا) به‌طور کامل پاره می‌شود، این تاندون از زانو جدا می‌شود. بدون این اتصال، شما قادر به راست کردن زانوی خود نخواهید بود. اگر پارگی تاندون ناشی از یک عارضه پزشکی (مانند التهاب تاندون) باشد معمولاً این پارگی در وسط تاندون رخ می‌دهد.

علت پارگی تاندون


صدمه

وارد شدن یک نیروی بسیار قوی به زانو موجب پارگی تاندون زانو (پاتلا) می‌شود.

سقوط: ضربه مستقیم به جلوی زانو در اثر سقوط یا ضربات دیگر، از علل شایع پارگی تاندون زانو است. بریدگی‌ها نیز اغلب با این نوع آسیب در ارتباط هستند.

 پریدن: پارگی تاندون زانو (پاتلا) معمولاً در حالت خمیدگی زانو و پای کاشته بر زمین (مانند فرود آمدن از یک پرش یا بالا پریدن) رخ می‌دهد.

ضعف تاندون

احتمال پارگی برای تاندون ضعیف، بیشتر است. چندین عامل می‌تواند منجر به ضعیف شدن تاندون زانو شود که در ادامه به آن ها می پردازیم:

تاندونیت زانو (التهاب تاندون زانو (پاتلا)): التهاب موجب تضعیف این تاندون شده و ممکن است منجر به پارگی‌های کوچک آن گردد. التهاب تاندون زانو (پاتلا) در افرادی شایع است که در فعالیت‌هایی که نیاز به دویدن یا پریدن دارد، شرکت می‌کنند. ازآنجاکه این عارضه در ورزشکاران دونده شایع‌تر است، گاهی اوقات تحت عنوان سندرم "زانوی دونده" نامیده می‌شود.

معمولاً از تزریق کورتیکواستروئید برای درمان التهاب تاندون زانو (پاتلا) در اطراف یا درون تاندون زیرین زانو اجتناب می‌شود؛ زیرا طبق نتایج تحقیقات، تزریق در اطراف این تاندون مفصلی، با افزایش ضعف تاندون مرتبط بوده و موجب افزایش احتمال پارگی تاندون می‌شود.

بیماری مزمن: تاندون ضعیف می‌تواند ناشی از بیماری‌های مختل‌کننده جریان خون باشد. بیماری‌های مزمن که ممکن است موجب تضعیف تاندون شوند، عبارت‌اند از:

  • نارسایی مزمن کلیه
  • هیپر بتالیپوپروتینم
  • آرتریت روماتوئید
  • لوپوس اریتماتوی سیستمیک(SLE)
  • دیابت
  • عفونت
  • بیماری‌های متابولیک

استفاده از داروهای استروئیدی: استفاده از داروهایی مانند کورتیکواستروئیدها و استروئیدهای آنابولیک، با افزایش ضعف عضلانی و ضعف تاندون، در ارتباط است.

عمل جراحی

جراحی قبلی در اطراف تاندون، مانند تعویض کل زانو یا بازسازی رباط متقاطع قدامی، ممکن است شما را در معرض خطر بیشتری برای پارگی تاندون قرار دهد.

 علائم و نشانه‌ها


هنگام پارگی یک تاندون زانو (پاتلا) اغلب احساس پاره شدن و یا ترق‌تروق زانو را خواهید داشت. معمولاً پارگی تاندون، با درد و تورم همراه است. سایر علائم پارگی تاندون زانو عبارت‌اند از:

  • یک فرورفتگی در پایین زانو، در محلی که تاندون پاره شده است.
  • کبودی
  • حساسیت به لمس
  • گرفتگی
  • زانوی شما ممکن است به سمت ران جابجا شود، دلیلش این است که زانو دیگر به استخوان قلم پا، متصل نیست.
  • شما قادر به راست کردن زانوی خود نخواهید بود.
  • مشکل در راه رفتن به علت خمیدگی و یا خالی کردن زانو

 معاینه پزشک


سابقه پزشکی

جراح سابقه پزشکی شما را بررسی خواهد کرد. سؤالات احتمالی جراح از شما عبارت‌اند از:

  • آیا آسیب قبلی به جلوی زانو خود داشته‌اید؟
  • آیا مبتلا به تاندونیت زانو (التهاب تاندون زانو) هستید؟
  • آیا شما مبتلا به هرگونه عارضه پزشکی هستید که ممکن است شما را مستعد آسیب عضله چهار سر ران کند؟
  • آیا تابه‌حال عمل جراحی زانو داشته‌اید، مانند تعویض زانو و یا بازسازی رباط متقاطع قدامی؟

کشش زانو

برای تعیین علت دقیق علائم شما، پزشک توانایی شما را برای کشیدن و یا راست کردن زانو، آزمایش می‌کند. اگرچه این بخش از معاینه می‌تواند دردناک باشد، اما برای تشخیص پارگی تاندون زانو مهم است.

آزمایشات تصویر‌برداری

برای تشخیص قطعی، پزشک ممکن است برخی آزمایشات تصویربرداری مانند اشعه X یا اسکن ام آر آی را برای شما تجویز کند.

رادیوگرافی اشعه X: با پارگی تاندون زانو، کاسه زانو از مکان خود خارج می‌شود. این حالت اغلب در تصویر اشعه ایکس از زانو، کاملاً واضح و مشخص است. غالباً پارگی کامل تاندون فقط با یک عکس اشعه X قابل‌شناسایی خواهد بود.

ام.آر.آی: این اسکن، تصاویر بهتری از بافت‌های نرم مانند تاندون زانو (پاتلا) ارائه می‌کند. تصاویر ام.آر.آی می‌تواند مقدار پارگی تاندون و محل پارگی را نشان دهد. گاهی اوقات، عکس ام.آر.آی برای رد کردن احتمال آسیب‌های مختلف که دارای علائم مشابه هستند، موردنیاز است.

null

عکس اشعه ایکس، محل طبیعی کاسه زانو را نشان می‌دهد.

null

کاسه زانو به دلیل پارگی تاندون زانو (پاتلا) از محل خود خارج شده است.

روش‌های درمان


اگر برای شما پارگی تاندون زانو (پاتلا) تشخیص داده شده است، برای درمان خود باید به یک جراح ارتوپد مراجعه کنید.

 نوع درمان پارگی تاندون زانوی شما به چند چیز بستگی دارد:

  • نوع و اندازه پارگی
  • سطح فعالیت شما
  • سن شما

درمان غیر جراحی

قبل از توضیحات بیشتر، این نکته مهم را یادآوری می‌کنیم که بدن شما قادر به التیام خود می‌باشد. به همین دلیل است که "دکتر اقدامی" سعی می‌کند ابتدا درمان محافظه‌کارانه را برای بیمار انتخاب ‌کند، که معمولاً ثمربخش است، هرچند روند التیام مدتی به طول می‌انجامد.

 عدم تحرک: پزشک شما ممکن است پوشیدن زانوبند (بریس) یا ثابت‌کننده زانو را به شما توصیه کند. این کار، حالت درست زانوی شما را حفظ نموده و به التیام آن کمک می‌کند. برای جلوگیری از قرار دادن تمام وزن بر روی پای خود، شما به‌احتمال‌زیاد نیاز به استفاده از عصا خواهید داشت. می‌توانید ثابت‌کننده زانو و یا بریس را به مدت 3 تا 6 هفته نگاه دارید.

فیزیوتراپی: شامل ورزش‌های خاصی است که می‌تواند قدرت و دامنه حرکتی زانوی شما را بازگرداند. پزشک شما ممکن است همراه با پوشیدن زانوبند (بریس)، انجام ورزش برای تقویت عضلات چهارسر ران را به شما توصیه کند. اغلب، تمرین افزایش کشش پا تجویز می‌شود. با گذشت زمان، پزشک و یا درمانگر شما گیره بریس را باز خواهد کرد، این به شما اجازه حرکت آزادانه‌تر با طیف بیشتری از حرکات خواهد داد. همزمان با روند التیام، تمرینات تقویت‌کننده بیشتری برای شما معین خواهد شد.

null

درمان با عمل جراحی

اگر تاندون زانو از عرض آن به‌طور کامل پاره شده باشد، مداخله جراحی برای ترمیم آسیب لازم است. این عمل مانند بخیه (دوختن) تاندون پاره شده است.

 توان‌بخشی: بعد از عمل جراحی شما نیاز به‌نوعی مدیریت درد (ازجمله یخ و دارو) خواهید داشت. حدود 2 هفته بعد از عمل جراحی، جراح در مطب خود، بخیه‌ها و یا گیره‌های پوست زانوی شما را بیرون می‌کشد.

به‌احتمال‌زیاد، زانوی ترمیم‌شده شما با یک ثابت‌کننده زانو و یا یک گچ بلند پا محافظت می‌شود. شما ممکن است مجاز به تکیه دادن و قرار دادن وزن خود بر روی پا، با استفاده از یک بریس و عصا (یا واکر) خواهید بود. برای شروع، جراح ممکن است تحمل وزن با "لمس نوک پا" را توصیه کند. در این حالت، شما به‌آرامی با پای خود زمین را لمس می‌کنید و فقط وزن پای خود را بر زمین قرار می‌دهید. معمولاً تا 2-4 هفته، پای شما می‌تواند حدود 50 درصد از وزن بدن را تحمل کند. پس از 4 تا 6 هفته، پای شما باید قادر به تحمل تمام وزن بدن باشد.

با گذشت زمان، پزشک و یا درمانگر، بریس شما را بازخواهد کرد. این به شما اجازه حرکت آزادانه‌تر با طیف بیشتری از حرکات را خواهد داد. تمرینات تقویتی به برنامه توان‌بخشی شما اضافه خواهد شد.

در برخی موارد، یک پروتکل (طرح درمان) "حرکت فوری" تجویز می‌شود. این یک رویکرد تهاجمی‌تر است که برای همه بیماران مناسب نمی‌باشد. اکثر جراحان اوایل دوره پس از عمل جراحی، از حرکت زانو جلوگیری می‌کنند.

 جدول زمانی دقیق برای درمان‌های فیزیوتراپی و نوع تمرینات تجویزشده، به‌صورت فردی برای شما تعیین خواهد شد. طرح توان‌بخشی شما بر اساس نوع پارگی تاندون، جراحی ترمیمی زانوی شما، وضعیت پزشکی و نیازهای شما تهیه خواهد شد.

بهبود کامل حدود 6 ماه طول می‌کشد. اگرچه بسیاری از بیماران، زمان موردنیاز خود را برای رسیدن به وضعیت مطلوب را 12 ماه اعلام کرده‌اند.

نتیجه درمان


اکثر افراد قادر به بازگشت به شغل قبلی خود خواهند بود. بسیاری از افراد از سفتی پای آسیب‌دیده خود شکایت دارند. در اکثر موارد، افراد توانایی حرکت را تقریباً برابر با پای سالم خود به‌دست خواهند آورد. آورد

اگر ورزشکار هستید، جراح قبل از اجازه بازگشت شما به ورزش، قدرت پای آسیب‌دیده شما را تست خواهد کرد. جراح با استفاده از تست عملکرد زانو (مانند حرکت رقص گونه) قدرت پای شما را می‌سنجد. هدف از این سنجش این است که قدرت پای شما حداقل 85-90٪ از قدرت پای سالم شما را داشته باشد. جراح علاوه‌بر قدرت پا، استقامت پاها و تعادل شما را ارزیابی نموده و احتمال وجود هرگونه تورم را بررسی خواهد کرد.