ورم و درد پا در بارداری: درمان و علت

null

شکم شما این روزها تنها قست از بدن شما نیست که در حال بزرگ شدن و ورم کردن است. احتمالاً متوجه شده‌اید که تمامی بدن شما تا حدودی ورم کرده و به دلیل جاذبه زمین این ورم بیشتر از همه در پاها ایجاد شده است. میزان ورم پاها و درد پا در بارداری ممکن است در ساعات مختلف روز یا در شرایط آب و هوایی مختلف، متفاوت باشد. مثلاً ممکن است میزان ورم پاها عصرها یا در هوای گرم بیشتر باشد.

چه زمانی پاها در بارداری ورم می‌کنند؟


سه چهارم خانم‌ها در دوران بارداری به ادم یا ورم پاها دچار می‌شوند. ورم پاها حدوداً بین هفته بیست و دوم تا بیست و هفتم بارداری آغاز می‌شود و تا زمان زایمان ادامه خواهد داشت.

 علت‌ها و دلایل ورم پا در بارداری


علت ورم پا در بارداری، ادم است. ادم به حالتی گفته می‌شود که مایع اضافی در بافت‌های بدن تجمع پیدا می‌کند. به‌طور کلی ورم و پا درد در بارداری تا مقادیر معینی، طبیعی است، چرا که بدن در این دوران آب بیشتری را در خود نگه می‌دارد و تغییراتی که در ترکیب خون مادر ایجاد می‌شود، باعث می‌شود مقداری مایع اضافی به بافت‌های بدن نفوذ کند.

به‌علاوه رحم در حال رشد به‌تدریج بر رگ‌های موجود در ناحیه لگن و رگ وناکاوا (Vnacava) فشار واد می‌کند. وناکاوا رگی است که خون را از اندام‌های پایینی بدن به قلب می‌رساند. وارد شدن فشار به این رگ باعث کند شدن جریان خونی می‌شود که از پاها به قلب می‌رود که این موضوع باعث تجمع خون در پاها و نفوذ مایعات به درون بافت‌های پاها می‌شود. به همین دلیل است که ورم پاها در سه ماهه سوم بارداری بیشتر است. این مشکل در خانم‌هایی که میزان مایه آمنیوتیک (آب دور جنین) رحم آن‌ها زیاد است و خانم‌هایی که چند قلو باردار هستند، شدیدتر هم است.

معمولاً میزان ورم پاها در پایان روز و همچنین در هوای گرم بیشتر است. بعد از زایمان ورم بدن و پاها به سرعت برطرف می‌شود و بدن شما آب اضافی جمع شده در بافت‌ها را دفع می‌کند. به همین دلیل ممکن است بعد از زایمان تعداد دفعات ادرار بیشتر از حد معمول باشد و در چند روز بعد از زایمان نیز تعریق بدن زیاد باشد.

چه زمانی ورم پاها نگران کننده است؟


در صورتی که ورم پاها با علائم مشخص دیگری همراه باشد، ممکن است نشانه‌ی مشکل جدی‌تری باشد.

باید بدانید که در صورتی که گرفتگی پا در بارداری و ورم یکی از پاها بیشتری از دیگری باشد و ورم با درد همراه باشد، می‌تواند نشانه‌ی وجود لخته خون در پاها باشد. ورمی که همراه با سر درد شدید و اختلالات بینایی مانند حساست به نور و تاری دید باشد، نشانه‌ی فشار خون بالای بارداری است و ورمی که همراه با درد قفسه سینه و نفس تنگی باشد نشانه‌ی مشکلات قلبی است. در صورتی که هریک از این علائم هشدار دهنده را دیدید لازم است فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

راه‌ و روش‌های درمان ورم پاها در بارداری


  • از نشستن و ایستادن به مدت طولانی خودداری کنید: در صورتی که کار شما به شکلی است که مجبورید برای مدت زمان طولانی سرپا باشید، بهتر است برای درمان ورم پا در بارداری زمان‌هایی را برای استراحت در نظر بگیرید و کمی بنشینید و در صورتی که بیشتر اوقات کار شما نشسته است، حداقل هر یک ساعت یک بار از جای خود بلند شوید و کمی ‌قدم بزنید.
  • پاهای خود را بالا بگیرید: در صورت امکان در مواقعی که روی صندلی نشسته‌اید، پاهای خود را بالا بگیرید.
  • به پهلو بخوابید: سعی کنید به پهلو بخوابید و ترجیحاً بهتر است که به پهلوی چپ بخوابید. خوابیدن به پهلو باعث می‌شود کلیه‌های شما بهتر فعالیت کنند که این موضوع باعث دفع بهتر مایعات اضافی بدن می‌شود.
  • ورزش کنید: سعی کنید برخی فعالیت‌های بدنی و ورزش‌های مناسب دوران بارداری را انجام دهید. پیاده روی باعث جریان یافتن خون در بدن می‌شود و شنا کردن نیز به علت فشاری که آب بر بدن وارد می‌کند، باعث بازگشت مایعات اضافی از بافت‌ها به رگ‌ها می‌شود ، این موارد در تسکین کمر درد بارداری نیز موثر است . البته در صورتی این کار را انجام دهید که پزشکتان به شما اجازه بدهد.
  • از پوشیدن جوراب‌های تنگ با کش سفت خودداری کنید: دلیل این توصیه این است که در جریان خون در پاها هیچ اختلال و مزاحمتی ایجاد نشود.
  • کفش‌های راحت بپوشید: خصوصاً هنگامی‌که قصد دارید پیاده روی طولانی داشته باشید. بهتر است از کفش‌های طبی یا کفی‌های طبی استفاده کنید. پوشیدن کفش یا کفی طبی باعث راحتی بیشتر پا و کاهش فشار وارد شده به کمر و در نتیجه کاهش کمردرد بارداری نیز می‌شود. بعد از این که به خانه بازگشتید، بلافاصله پاپوش یا دمپایی راحتی بپوشید.
  • ساپورت یا جوراب بلند بپوشید: استفاده از جوراب شلواری یا جوراب‌های بلند که تا زانو یا بالای ران هستند را امتحان کنید. البته توجه کنید که قسمت کش جوراب نباید تنگ باشد. جوراب یا ساپورت را در اول روز و قبل از افزایش ورم پاها در طول روز، بپوشید تا اثر گذاری بهتری داشته باشند.
  • آب و مایعات فراوان بنوشید: ممکن است به نظرتان دور از عقل بیاید که بخواهیم مایعات اضافی بدن را با مصرف مایعات بیشتر دفع کنیم اما باید بدانید که نوشیدن ۸ تا ۱۰ لیوان آب در طول روز به بدن شما کمک می‌کند سدیم و دیگر املاح زائد، که باعث تجمع آب می‌شود را دفع کند و در نتیجه ورم بدن کاهش یابد.
  • کمتر نمک مصرف کنید: محدود کردن مصرف نمک نیز به کاهش ورم بارداری کمک می‌کند. البته نباید مصرف نمک را به طور کامل قطع کنید بلکه به اندازه کم و در حد مزه‌دار کردن غذا از نمک استفاده کنید.

null

  • رژیم غذایی: سعی کنید رژیم غذایی متعادلی داشته باشید تا وزن خود را در طول بارداری کنترل کنید و دچار اضافه وزن بارداری نشوید. رژیم غذایی شما باید حاوی مقادیر کمی (بین ۵۰ تا ۷۵ گرم) پروتئین مانند گوشت گوسفند، ماهی، تخم مرغ یا لوبیا در هر وعده غذایی باشد. در طول روز حداقل ۵ واحد میوه مصرف کنید. سعی کنید در انتخاب میوه‌ها از میوه‌هایی با رنگ‌های متنوع استفاده کنید. سعی کنید میزان مصرف نمک و شکر و روغن را کاهش دهید. مصرف غذاهای آماده و فرآوری شده را کلاً قطع کنید چرا که حاوی نمک و شکر و روغن زیادی هستند. مصرف نمک باعث تجمع آب در بدن می‌شود.
  • آروماتراپی یا عطردرمانی: برخی روغن‌ها در کاهش ورم موثرند. روغن سرو به افزایش جریان خون و کاهش واریس کمک می‌کند. روغن اسطوخودوس نیز باعث کاهش درد و احساس راحتی می‌شود.

چه زمانی ورم پاها بهبود می‌یابند؟


بالاخره چه زمان ورم پاها و بدن به طور کلی از بین می‌رود؟ اکثر خانم‌ها طی ۲۴ هفته بعد از بارداری تغییر بسیار زیاد و چشمگیری را در کاهش ورم مشاهده می‌کنند. در طول این مدت به خاطر داشته باشید که بدن شما در حال گذراندن یک دوره طبیعی است و جایی برای نگرانی نیست.