قوز پشت: درمان، علائم و علت

ستون فقرات طبیعی، از نمای روبرو، همانند زمانی‌که از جلو یا پشت مشاهده می‌شود، به صورت یک خط صاف نیست.

  • بخش صدری ستون فقرات (قفسه سینه) دارای یک انحنای طبیعی رو به جلو، به نام "قوز" بایک زاویه طبیعی (20 تا 50 درجه) است.
  • این انحنای رو به جلو با  انحناهای معکوس ستون فقرات گردنی (گردن) و ستون فقرات کمری (ناحیه پایینی کمر)، (که خمیدگی یا تاب ستون فقرات نامیده می‌شود) در انطباق است.

ترکیب انحناهای جلو و عقب در ستون فقرات امکان نشستن و ایستادن صاف در افراد را فراهم می‌کند.
از لحاظ تکنیکی، هرگونه گردی شدید انحنای جلویی در قسمت فوقانی پشت، هایپرکیفوز (به معنی قوز پشت بیش از حد) نامیده می‌شود، اما اصطلاح "قوز" به طورمعمول برای اشاره به وضعیت بالینی انحنای بیش از حد قسمت فوقانی پشت (بیشتر از 50 درجه) به کار می‌رودکه منجر به پاسچر (وضعیت بدنی) خمیده رو به جلو می‌شود. در ادامه مقاله از این اصطلاح استفاده می‌شود.

این وضعیت برگرفته از کلمه یونانی "کیفوز" به معنی برآمدگی است، و برای اشاره به پشت خم‌شده، پشت گرد یا پشت قوزدار به کار می‌رود. قوز می‌تواند در هر سنی هم در مردان و هم در زنان ایجاد شود. در حالی‌که این وضعیت معمولاً قسمت فوقانی پشت (ستون فقرات صدری) را درگیر می‌سازد، ممکن است در ستون فقرات گردنی(گردن) و یا ستون فقرات کمری (ناحیه پایینی کمر) نیز ایجاد شود.

null

علائم قوز


علائم قوز کمر می‌تواند طیف وسیعی از علائم خفیف، بدون نیاز به درمان، تا علائم شدید که نیاز به جراحی دارد،را دربرگیرد. بسته به علت اصلی بیماری، علائم یک یا  چند مورد از موارد زیر را شامل می‌شود:

  • ظاهر رو به جلوی قوزدار، که معمولا ً از نمای کنار کاملاً مشهود است، گویی‌که بیمار به سمت جلو خم شده است.
  • درد خفیف تا شدید کمر
  • کوتاه شدن قد
  • مشکل در ایستادن صاف، که در طول روز بدتر می‌شود
  • خستگی

در موارد بسیار شدید، نشانه‌های بیشتری ممکن است ایجاد شود، مانند اشکال در تنفس به دلیل فشرده شدن ریه‌ها، و یا از دست دادن اشتها.
قوز دارای چندین علت شایع است که آگاهی از آن حائز اهمیت است، چرا که علت اصلی قوز تا حد زیادی تعیین کننده نوع درمان است.

آزمایشات و تست ها


معاینه فیزیکی توسط پزشک، منحنی غیرطبیعی ستون فقرات را مشخص می‌کند.پزشک همچنین تغییرات سیستم عصبی (نورولوژیک)، (ضعف، فلج، و یا تغییر در احساسات) در محل انحنا را بررسی می‌کند.

  • آزمایش هایی که ممکن است انجام شود، عبارتند از:
  • اشعه ایکس از ستون فقرات
  • تست های عملکرد ریوی(اگر قوز بر تنفس تاثیر بگذارد)
  • ام.آر.آی (اگر علائم وجود یک تومور، عفونت، یا علائم سیستم عصبی وجود داشته باشد)
  • آزمایش تراکم استخوان (اگر احتمال وجود پوکی استخوان وجود داشته باشد)

علل قوز و درمان


تغییر شکل در ستون فقرات می‌تواند بسته به علت بیماری و نیز شدت علائم اشکال مختلف داشته باشد. شایع‌ترین علل و گزینه‌های درمان قوز کمر عبارتند از:
قوزناشی از پوکی استخوان. شایع‌ترین علت قوز کمر در بزرگسالان شکستگی مهره ناشی از پوکی استخوان است. این حالت هم در مردان و هم در زنانرخ می‌دهد، اما در زنان شایع‌تر از مردان است. با ضعیف شدن استخوان های مهره در ستون فقرات به دلیل پوکی استخوان، مهره‌ها مستعد شکستگی می‌شوندکه به طور معمول به شکل گوه بروز می‌کند - بخش جلویی مهره دچار افتادگی شده و ارتفاع آن کم می‌شود و بخش پشتی مهره ارتفاع خود را حفظ می‌کند.با شکست قسمت جلویی استخوان، آن بخش از ستون فقرات به سمت جلو متمایل شده کهبه ایجاد یک منحنی قوزی بیش از حد و پاسچر خمیده رو به جلومنجر می‌شود. درمان به طورمعمول بر پوکی استخوان اصلی (برای جلوگیری از شکستگی بیشتر) و همچنین کاهش درد و احتمالاً ترمیم شکستگی از طریق جراحی متمرکز خواهد شد.

قوز مادرزادی. این نوع از قوز معمولاً در نوزادان و کودکان خردسال بروز می‌کند و ناشی از ناهنجاریهای ستون فقرات در رحم مادراست. بر خلاف سایر اشکال قوز، این فرم اغلب نیاز به عمل جراحی(در سنین جوانی) دارد تا ستون فقرات صاف شده و از پیشروی تغییر شکل آن جلوگیری شود.

قوز دژنراتیو (وابسته به انحطای دیسک ها). این فرم از تغییر شکل ستون فقرات به علت ساییدگی و پارگی ستون فقرات در طول زمان اتفاق می‌افتد. علت اصلی این نوعقوز معمولا ًآرتریت ستون فقرات و انحطاط دیسکها است. درمان های غیر جراحی، مانند داروهای ضد درد، درمان کیفوز با ورزش و درمان فیزیکی معمولاً برای تسکین درد مفید هستند. جراحی ممکن است یک گزینهمحسوب شود، اما برای این نوع از کیفوز رایج نیست.
قوز عصبی عضلانی. این فرم از تغییر شکل ستون فقرات می‌تواند در کودکان مبتلا به اختلالات عصبی و عضلانی خاص، مانند فلج مغزی، شکاف در ستون فقرات،‌ یا پلاسیدگی عضلانی رخ دهد. جراحی می‌تواند یک گزینه مناسب برای بهبود کیفیت زندگی این کودکان باشد.

قوز تغذیه‌ای. این عارضه به دلیل کمبود ویتامینهای خاص در دوران کودکی، مانند کمبود ویتامین D ایجاد می‌شود.

قوز پاسچرال (مربوط به وضعیت بدن). این فرم از قوز به وضعیت بدنی ضعیف و خمیده اطلاق می‌شود. این عارضه هم در افراد جوان و هم در افراد پیر رخ می‌دهد، در زنان برجسته‌تر از مردان است و به ندرت موجب درد می‌شود. تمرینات ورزش برای قوز کمر برای تقویت عضلات شکم و پشت می‌تواندوضعیت ضعیف و خمیده بدنی را بهبود بخشیده و شکل صافتری به ستون فقرات بدهد.

بیماری شوئرمن. تخمین زده شده استکه 4 تا 8 درصد از کل جمعیت انسانها ممکن است از قوزشوئرمن رنج ببرند. این عارضه در نوجوانان به دلیل رشد غیرطبیعی ستون فقرات و دیسک ها رخ می‌دهد و ممکن است  به طور بالینی در نوجوانان و بزرگسالان مشهود شود، و در مردان شایع‌تر است. بیماران به طور معمول به اسکولیوز خفیف نیز مبتلا هستند. این بیماری معمولاً با استفاده از یک آتل، ورزش و درمان فیزیکی بهبود می‌یابد. آتل ها در بیمارانی که در سن رشد بوده و به قوز خفیف تا شدید با انحنای 45 درجه و یا بیشتر مبتلا هستند، استفاده می‌شودو ممکن است اثر اصلاحی طولانی مدت داشته باشد. آتل‌بندی در بزرگسالان به منظور اصلاح قوز شایع نیست و تنها می تواند منجر به کاهش درد شود. ورزش‌های خاص ممکن است برای تقویت عضلات شکم و افزایش انعطاف پذیری ستون فقرات توصیه شود. جراحی ممکن است برای انحناهای دردناک بیش از 70 درجه و یا پیش‌رونده نیاز باشد.

قوز ضربه‌ای (مربوط به صدمات خارجی)‌. این نوع از قوز می‌تواند در اثر بهبود ناصحیح شکستگی ستون فقرات و یا آسیب به رباط های محافظ ستون فقرات رخ دهد.
قوزعارضه ای. "عارضه" به معنای " نتیجه مداخله پزشکی،" است و اشاره به قوزی دارد کهدر نتیجه درمان جراحی ستون فقرات ایجاد می‌شود. قوز پس از لامینکتومی رایج‌ترین نوع قوز درمان‌زاد است، که می‌تواند بعد از عمل جراحی بالا آوردن ستون فقرات که نیازمند برداشتن عناصر خلفی ستون فقرات (زوائد خاردار، لایه ها و رشته های ستون فقرات) است، از جمله برداشتن تومور در کودکان و نوجوانان، ایجاد شود.


عوارض احتمالی


عدم درمان قوز می‌تواند عوارض زیر را در پی داشته باشد:

  • کاهش گنجایش ریه
  • درد کمر که موجب از کار افتادن بدن می‌شود.
  • علائم سیستم عصبی، از جمله ضعف پا و فلج
  • ایجاد خمیدگی در پشت

 پیشگیری


درمان و پیشگیری از پوکی استخوان می‌تواند از بروز بسیاری از موارد قوز در افراد مسن جلوگیری کند. تشخیص زود هنگام و آتل‌بندی در بیماری شوئرمن می‌تواند نیاز به عمل جراحی را کاهش دهد، اما هیچ راهی برای جلوگیری از این بیماری وجود ندارد.