علت درد کشکک (کاسه) زانوی پا و درمان آن

مقدمه:

زانو درد به علت درد در کشکک زانو (درد جلو زانو) بوجود می آید. به علت ساییدگی غضروف و مفصل و مشکلات ناشی از شل شدن کاسه زانو، درد، ورم، شکستگی و دررفتگی و جابجا شدن کاسه زانو، زانو درد ایجاد می شود. قبل از پرداختن به مشکلات ناشی از درد کشکک زانو لازم است دو اصطلاح زانوی دوندگان و زانوی پرشکاران را برایتان توضیح دهیم. درد پشت زانو و کشکک زانو، سندرم درد پاتلا یا زانوی دوندگان نیز نامیده می شود و درد پایین کششک زانو را زانوی پرشکاران می نامند.

ازگوداشلاتر یک بیماری دردناک است که در ناحیه فوقانی استخوان ساق پا (تیبیا) بروز می‌کند. این بیماری اغلب در نوجوانانی که ورزش می‌کنند، بروز می‌کند و باعث  تورم و درد زیر زانو  می‌شود.

Knee

زانوی دوندگان چیست؟

زانوی دوندگان نوعی آسیب ناشی از استفاده بیش از حد از زانو است که برای توصیف شماری از بیماری های موجود بکار می رود. تشخیص بالینی زانوی دوندگان می تواند شامل تشخیص سندروم درد پاتلوفمورال، بورسیت باند ایلیوتیبیال (IT) و تاندونیت کشکک باشد. بسته به محل آسیب دیدگی ممکن است افراد در مرکز یا بالای کاسه زانو (سندروم درد پاتلوفمورال)، در بیرون زانو (بورسیت باند IT) یا در هنگام فشار دادن تاندون کشکک (تاندونیت کشکک) احساس درد کنند.

درد ناشی از زانوی دوندگان می تواند در طول ورزش بوجود آید ولی اغلب بعد از آن اتفاق می افتد و هنگامی احساس می شود که شخص از پله بالا می رود یا بعد از یک مدت طولانی نشستن می ایستد.

در مورد بورسیت باند IT درد اغلب روی کناره زانو خود را نشان می دهد و هنگامی بوجود می آید که نوار قدرتمند بافت هایی که از کناره ران به پایین کشیده شده اند (و باند ایلیوتیبیال نامیده می شوند) به یک برجستگی طبیعی در انتهای استخوان ران (استخوان بزرگ ران) ساییده می شود. در ضمن، سندروم درد پاتلوفمورال به طور خاص در زنان شایع است. زاویه طبیعی باسن یک زن نسبت به زانوی او می تواند او را بیشتر در معرض خطر آسیب دیدگی زانو قرار دهد. ترکیب چنین چیزی با باندهای IT سفت یا عضلات ران نسبتا ضعیف تر می تواند باعث شود کشکک (کاسه زانو) کمی از مسیرش منحرف شود و ایجاد درد کشکک کند.

علت ها و دلایل

زانو یک ساختار پیچیده و بسیار حساس است. شماری از عوامل به ایجاد زانوی دوندگان کمک می کنند که عبارتند از:

  • بد قرار گرفتن/ تراز نبودن کاسه زانو
  • دررفتگی کشکک زانو بطور کامل یا ناقص
  • آسیب دیدگی
  • سفتی، عدم توازن یا ضعف عضلات ران
  • صافی کف پا

ممکن است درد پاتلوفمورال ناشی از ناراحتی بافت های نرم اطراف قسمت جلوی زانو باشد. کشیدگی تاندون ها در ورزشکاران نسبتا شایع است. دیگر عواملی که به ایجاد درد پاتلوفمورال کمک می کنند عبارتند از استفاده بیش از حد از زانو، عدم توازن و کشش ناکافی عضلات. دردی که از قسمت دیگری از بدن مانند کمر یا باسن شروع می شود می تواند باعث بوجود آمدن درد زانو شود (درد ارجاعی).

در برخی افراد دچار زانوی دوندگان، کشکک زانو تراز نیست. در این صورت فعالیت شدید می تواند باعث وارد آمدن فشار بیش از حد و ساییدگی غضروف کاسه زانو شود. چنین چیزی می تواند منجر به نرم شدن و از کار افتادگی غضروف روی کشکک (کندرومالاسی پاتلا) و ایجاد درد در استخوان زیرین و و سوزش پوشش مفصل شود.

علائم

معمولا از علائم درد جلوی زانو، درد ضعیف وتیر کشنده در زیر یا اطراف قسمت جلوی کاسه زانو (کشکک) در جایی که کاسه زانو به انتهای پایینی استخوان ران (فمور) متصل می شود. این درد جلوی زانو در هنگام بالا و پایین رفتن از پله ها، زانو زدن، چمباتمه زدن و دو زانو نشستن به مدت طولانی اتفاق می افتد. که در چنین وضعیتی باید به درمان درد جلوی زانو پرداخت.

درمان

درمان درد کشکک زانو به مشکل خاصی بستگی دارد که باعث زانو درد می شود و معمولا این درمان غیر جراحی است.

کمک های اولیه

متوقف کردن انجام هر گونه فعالیتی که باعث زانو درد می شود که احتمالا به معنی متوقف کردن هر گونه دویدن یا پریدنی است.

از فرمول RICE برای درمان زانوی دوندگان استفاده کنید:

  • استراحت. از گذاشتن وزن روی زانوی دردناک خودداری کنید. برخی ورزشکاران موقتا به یک فعالیت بدون نیاز به تحمل وزن مانند شنا کردن تا درمان درد کشکک زانو  روی می آورند.
  • یخ. چند بار در روز و برای دوره های زمانی کوتاه مدت از بسته های سرد یا یخ پیچیده شده در یک حوله استفاده کنید.
  • فشار. از یک بانداژ فشاری مانند یک زانو بند ساده که روی کاسه زانو را نمی پوشاند و بدون ایجاد درد بخوبی به پا می چسبد استفاده کنید.
  • بالا بردن. زانو را بالاتر از سطح قلب خود نگه دارید.

دارو

اگر به تسکین درد بیشتری نیاز دارید می توانید داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) خاصی که بدون نسخه به فروش می رسند مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن مصرف کنید. استامینوفن (تیلنول) هم می تواند به تسکین درد بیشتر کمک کند. ممکن است بخواهید پیش از مصرف این داروها با پزشک صحبت کنید بخصوص اگر از بیماری های دیگری هم رنج می برید یا داروهای تجویز شده دیگری مصرف می کنید.

ورزش

درمان "زانوی دوندگان" کشش بخش های انعطاف ناپذیر و تقویت نواحی ضعیف همینطور ارزیابی مکانیک پا و استفاده از ارتزها برای ثبات یا در صورت لزوم استفاده از کفش های کنترل کننده حرکت را دربر می گیرد.

اگر اشکال از ضعف ابداکتور و روتاتور خارجی لگن باشد، یک ورزش ساده که می توان انجام داد عبارت است از دراز کشیدن روی طرفی از لگن که دچار ضعف نیست در حالی که قسمت بالای زانو صاف و لگن کمی کشیده شده است. در حالی که زانو را کشیده نگاه داشته اید حروف ABC را با پای خود در هوا ترسیم کنید. با این کار باید در بیرون و پشت عضلات گلوتئال احساس خستگی کنید. از حرف A تا Z پیش بروید و اگر انجام تمرین آسان شد در صورت لزوم یک وزنه مچ پا را اضافه کنید. این تمرین را دوبار در روز انجام دهید.

اگر اشکال از سفتی همسترینگ است، می توان تمرین کشش همسترینگ را انجام داد. در حالی که لگن رو به پله است در جلوی یک پله بایستید. پاشنه پای دچارسفتی همسترینگ را روی پله قرار دهید در حالی که زانو صاف است. به جلو خم شوید در حالی که قفسه سینه را جلو داده اید و کمر در حالت صاف قرار دارد و تا جایی به این کار ادامه دهید که در پشت ران احساس کشیدگی کنید. این حالت کشیدگی را برای 30 ثانیه حفظ کنید و این تمرین را 2-3 بار در روز تکرار کنید.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپیست ها برای ارزیابی و درمان بیماری هایی مانند "زانوی دوندگان" آموزش دیده اند. بررسی یک بیماری توسط یک فیزیوتراپیست می تواند ارزیابی قدرت و انعطاف، ارزیابی بیومکانیک دویدن، ارزیابی هر گونه عوامل موثر دیگر و در صورت لزوم بازنگری در رژیم آموزشی از طریق توصیه به تعدیل آن رژیم را دربر بگیرد. فیزیوتراپیست ها می توانند از ترکیبی از تکنیک های درمان دستی (ماساژ، موبیلزاسیون / دستکاری مفصل)، ورزش و روش هایی مانند اولتراسوند و تحریک الکتریکی برای درمان التهاب استفاده کنند. به خاطر داشتن این نکته مهم است که "زانوی دوندگان" یک بیماری ناشی از استفاده بیش از حد است و کم کردن ساده درد در کوتاه مدت تنها هدف نیست. بنابراین باید علت بیماری را یافت تا یک راه حل بلند مدت تر برای آن پیدا کنیم و مهم تر از آن از بدتر شدن علائم بیماری در آینده پیشگیری نماییم.

جراحی

در صورت مورد نیاز بودن درمان جراحی این نوع درمان شامل موارد ذیل می شود:

آرتروسکوپی

جراح قطعات غضروف آسیب دیده کاسه زانو را از طریق یک برش کوچک و با استفاده از یک ابزار به نام آرتروسکوپ که به اندازه یک مداد است بر می دارد. آرتروسکوپی زانو یک عمل به میزان بسیار کم تهاجمی است که به پزشکان امکان معاینه بافت های درون زانو را می دهد. این عمل غالبا برای تایید تشخیص انجام می شود؛ تشخیصی که بعد از معاینه فیزیکی و دیگر آزمایش های تصویربرداری مانند ام آر آی، سی تی اسکن یا تصویربرداری اشعه ایکس صورت گرفته است. در طول آرتروسکوپی زانو یک باریکه نور فیبراپتیک، لنز بزرگنمایی و یک دوربین تلویزیونی ریز به درون زانو فرستاده می شوند و امکان معاینه مفصل با جزئیات بسیار زیاد را برای پزشک فراهم می کنند.

بنابراین این امکان وجود دارد که مشکل برخی بیماران را با استفاده از تعدادی ابزرهای دیگر که از طریق برش های کوچک اطراف مفصل به درون مفصل فرستاده می شوند درمان کرد. غالبا آسیب های ناشی از ورزش با آرتروسکوپی قابل ترمیم هستند. آسیب دیدگی های زانو که غالبا با استفاده از تکنیک های آرتروسکوپیک درمان می شوند عبارتند از پارگی های مینیسک، آرتروز خفیف، شل شدگی استخوان یا غضروف، پارگی های رباط صلیبی ACL و PCL، سینوویت (تورم پوشش مفصل) و تراز نبودن پاتلا (کاسه زانو).

آرتروسکوپی زانو به میزان بسیار کم تهاجمی است به همین دلیل نسبت به جراحی سنتی مزایای بسیاری برای بیمار دارد که عبارتند از:

  • نبریدن عضلات و تاندون ها
  • خونریزی کمتر در طول جراحی
  • اثر زخم کمتر
  • برش های کوچک تر
  • بهبودی و بازگشت سریع تر به فعالیت های عادی
  • توانبخشی سریع تر و راحت تر

آرتروسکوپی زانو برای همه بیماران مناسب نیست. پزشک درمورد اینکه کدام گزینه های درمان برای بیمار بهتر هستند با بیمار گفتگو خواهد کرد.

تراز کردن مجدد

جراح ساختار زانو را باز می کند و کاسه زانو را مجددا تراز می کند. با این کار فشار غیر عادی وارده به غضروف کاهش می یابد و از ساختارهای اطراف قسمت جلویی زانو محافظت می شود.

مراحل عمل جراحی

تراز کردن کاسه زانو به روش جراحی معمولا یک تا یک و نیم ساعت زمان می برد. تیم جراحی بعد از انجام بیهوشی که ممکن است موضعی باشد یا عمومی پا را با محلول ضد باکتری استریل می کند. سپس وسایل جراحی آماده می شوند.

معمولا یک برش چهار تا پنج اینچی روی برآمدگی موجود در قسمت بالای ساق (توبرکل تیبیا/ برجستگی استخوان درشت نی) زده می شود. از یک اره جراحی برای باز کردن توبرکل استفاده می شود. سپس کاسه زانو به وضعیت مناسب خود و به درون شیاری که در امتداد قسمت انتهایی استخوان ران قرار دارد حرکت داده می شود. معمولا نیاز است که کاسه زانو اندکی بالا برده شود. توبرکل را با دو پیچ در محل جدید خود محفوظ می کنند. عموما ضمایم جدید بهبود می یابد و مانند زمان پیش از آسیب محکم می شوند. برش ها بخیه می شوند و بیمار به اتاق ریکاوری برده می شود.

نتیجه گیری

در صورت آسیب دیدن کاسه زانو و کشکک آن، باید فوراً اقدامات حمایتی و کمک های اولیه به فرد مصدوم برسد. واضح است که در صورت بی توجهی به آن، ممکن است آسیب دیدگی شدیدتر شده و نیاز به عمل جراحی بیشتر شود. با ورزش و نرمش، فیزیوتراپی، داروهای مسکن و در نهایت عمل جراحی و آرتروسکوپی می توان درد ناشی از آسیب کشکک (کاسه) زانوی پا را تقلیل و تسکین داد.