علائم کم کاری تیروئید ، علت و درمان

هورمون های تیروئید از مهمترین هورمون های بدن می باشند، آن ها برای مشتعل شدن سوخت درون میتوکندری سلول ها به منظور تولید انرژی، که بدن برای تمامی فعالیت های خود از آن استفاده می نماید ضروریند. بنابراین هر گونه اشکال در عملکرد غده تیروئید باعث اختلال در تولید انرژی و بروز خستگی می شود.
این هورمون ها باعث افزایش سرعت متابولیزم(سوخت و ساز) بدن شده که تقریباً تمامی بخش های بدن را تحت تأثیر قرار می دهد. بیماری تیروئید در اثر به هم خودن تعادل این هومونها ایجاد می شود و سبب پرکاری تیروئید و کم کاری تیروئید می گردد . افزایش ترشح این هورمون سبب پرکاری تیروئید و لاغری می گردد. غده تیروئید گاهی بزرگ می شود و سبب ایجاد گواتر می گردد. این غده ممکن است دچار سرطان تیروئید نیز بشود. افزایش و کاهش هورمون های تیروئیدی اثرات زیادی بر بدن دارد. در این مقاله در مورد کاهش این هورمونه ها که سبب ایجاد کم کاری تیروئید می شود صحبت می شود.

 

 

 

 

هیپو تیروئیدی یا کم کاری تیروئید

هیپو تیروئیدی یا کم کاری تیروئید (غدد تیروئید کم فعال) زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید میزان هورمون تیروئیدی (بخصوص هورمون T4) ، کمتر از حد طبیعی تولید کند. نتیجه این اتفاق کاهش بسیاری از فعالیتهای بدن است. هورمون T4 عملکردهای اساسی بدن را از قبیل ضربان قلب ، هضم غذا ، رشد فیزیک و ذهنی تنظیم می‌کند. گرچه کم کاری تیروئید می‌تواند موقتی باشد، ولی معمولاً یک وضعیت دائمی است.
در این مقاله به بررسی کاهش میزان هورمونهای تیروئیدی یا کم کاری تیروئید پرداخته می شود.

 

انواع کم کاری غده تیروئید

سه نوع کم کاری تیروئید شناسایی شده است:
1- شایعترین آن زمانی است که غده تیروئید نمی‌تواند هورمون T4 را به اندازه کافی بسازد.

2- نوع دیگر از کم کاری تیروئید زمانی به وجود می‌آید که غده هیپوفیز به میزان کافی هورمون محرک تیروئید (TSH) را تولید نکند. (غده تیروئید تحت تاثیر هورمون TSH می‌باشد). که به آن کم کاری تیروئید هیپوفیزی گفته می‌شود. هر بیماری تخریب کننده غده هیپوفیز می‌تواند باعث آسیب رسیدن به سلولهایی شود که هورمون تحریک کننده تیروئید ترشح می‌کنند. این هورمون، تیروئید را تحریک به تولید میزان طبیعی هورمون تیروئید می‌کند. این یک علت بسیار نادر هیپوتیروئیدی است.
3
- نوع دیگری از کم کاری تیروئید به علت نداشتن عملکرد صحیح هیپوتالاموس به وجود می‌آید. (هیپوتالاموس ، قسمتی از مغز به حساب می‌آید که عملکرد غدد کل بدن را کنترل می‌کند).

4- برخی اوقات کم کاری تیروئید به علت مصرف بعضی داروها به وجود می‌آید. ولی باید توجه داشت که از هر ده هزار نفر تنها دو نفر دچار واکنشی نسبت به دارو می‌شوند. در ضمن چنین حالتی به ندرت باعث کم کاری تیروئید به صورت حاد می‌شود.

 

 

کم کاری تیروئید در نوزادان

در نوزادان ممکن است کم کاری تیروئید به صورت مادرزادی ظهور کند. هورمون تیروئید برای کارکرد و نمو طبیعی مغز در جنین و نوزاد حیاتی است. عدم تشخیص کم کاری تیروئید و درمان به موقع این بیماری در روزهای اولیه عمر (و حداکثر در چند ماه اول زندگی نوزاد) و ادامه کم کاری تیروئید سبب اختلال شدید در رشد ذهنی و جسمی و عقب افتادگی ذهنی و اختلالات بدنی فرد می‌شود که به آن کریتینیسم (Cretinism) می‌گویند. بچه‌هایی که در سنین بالاتر دچار کم کاری تیروئید می‌شوند ممکن است رشدشان به طور ناگهانی متوقف ‌شود. در صورتی که درمان با هورمون‌های تیروئید دیر آغاز شود اختلال در رشد ذهنی و یادگیری برای همیشه باقی می‌ماند. بنابراین گسترش برنامه‌های غربالگری در همه کشورهای منطقه ضروری است.

 

 

علائم و نشانه های کم کاری تیروئید

ضعف و خستگی، خواب‌آلودگی، پوست خشک، خشن و سرد، عدم تحمل به سرما، کاهش تعریق، برادی کاردی یا کندتپشی، زبان بزرگ، ادم (ورم) صورت (میکسدم)، فراموشکاری، یبوست، افزایش وزن، اختلالات قاعدگی، سقطهای مکرر، تاخیر در رفلکسها، کم‌خونی و درد مفاصل و عضلات. بیماری در بالغین سیر کندی دارد و تدریجی است.
اگر هیپوتیروئیدی در دوران نوزادی به سرعت تشخیص و درمان نشود ممکن است عقب‌ماندگی رشد جسمی یا آسیب ذهنی (کرتینیسم) اتفاق بیفتد. معروفترین علامت هیپوتیروئیدی در نوزادی بزرگی زبان، هیپوتونی (کم بودن فعالیت و تحرک) و دیر بسته شدن فونتانلها (ملاج سر) می‌باشد.

 

تشخیص

 

تشخیص کم کاری تیروئید بر پایه نتایج تست های خونی که سطح هورمون های TSH و نیز سطح هورمون تیروئیدی تیروکسین را ارزیابی می نماید انجام می گردد. کاهش سطح تیروکسین و افزایش سطح TSH در خون نشانگر اختلال در عملکرد تیروئید است. در این حالت غده هیپوفیز شما سعی می کند TSH بیشتری را برای تحریک غده تیروئید به منظور تولید هورمون های تیروئیدی آزاد نماید.
امروزه با استفاده از تست حساس TSH پزشک تان می تواند بسیار سریع تر و اغلب قبل از این که حتی علایم بیماری بروز کند، بیماری کم کاری تیروئید را تشخیص دهند. از آن جا که آزمایش TSH بهترین تست غربالگری است دکتر معالج تان ابتدا وضعیت TSH شما را بررسی خواهد کرد. آزمایش های TSH همچنین نقش مهمی را در کنترل و مدیریت کم کاری تیروئید بازی می کند چرا که به پزشک معالج تان در تخمین دوز مناسب دارو چه در ابتدای درمان و چه در ادامه درمان کمک می نماید. به علاوه، تست های TSH به تشخیص شرایطی از بیماری به نام کم کاری تیروئید تحت بالینی کمک می نماید؛ کم کاری تیروئید تحت بالینی شکل خفیف تری از کم کاری تیروئید است که اغلب منجر به ظهور علایم و نشانه های آشکار بیماری نمی گردد، در این حالت سطح هورمون های T-3 و T-4 خون شما در محدوده طبیعی ولی میزان TSHخون شما در محدوده بالاتر از سطوح طبیعی است.

 

 

درمان

 

درمان استاندارد برای کم کاری تیروئید شامل استفاده ی روزانه از هورمون های تیروئیدی لووتیروکسین می باشد. این داروهای خوراکی سطوح مکفی هورمونی را بازسازی می نماید و بدن شما را به وضعیت طبیعی بر می گرداند. 1 تا 2 هفته پس از شروع درمان، متوجه خواهید شد که احساس خستگی کمتری می کنید و همچنین داروها به تدریج سطوح کلسترول افزایش یافته به علت بیماری را کاهش می دهد و ممکن است هر نوع روند افزایش وزن را معکوس نماید. درمان با داروی لووتیروکسین معمولا مادام العمر می باشد ولی از آن جا که دوز داروی مورد نیازتان ممکن است تغییر کند پزشک معالج تان سطح هورمون TSH شما را هر سال بررسی خواهد کرد.

برای تخمین دوز صحیح از داروی لووتیروکسین در ابتدای درمان پزشک معالج تان معمولا سطح هورمون TSH شما را پس از 2 تا 3 ماه بررسی می کند. مقادیر افزایش یافته از هورمون می تواند موجب عوارض جانبی ناخواسته مانند اشتهای افزایش یافته، بی خوابی، تپش قلب، لرز و... گردد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

 

نویسنده: دکتر افشین اقدامی، متخصص جراحی ارتوپدی


دیدگاهتان را بنویسید

آخرین دیدگاه‌ها

تلفن رزرو نوبت
021-88492508-9
روزهای زوج ، 5 الی 8 بعد از ظهر

آدرس
تهران، خیابان مطهری، خیابان فجر، روبروی بیمارستان جم، بن بست مدائن، ساختمان ارغوان، واحد ۳




آمار بازدید
پیوندها

طراحی سایت و سئو