عصب کشی و دندان درد

عصب کشی

عصب‌کِشی (به انگلیسی: Endodontic therapy) یا درمان ریشه «روت کانال تراپی» (به انگلیسی: root canal therapy) معالجه مجرای ریشه دندان (پالپ) است. درمان ریشه اعمالی است که در طی آن مواد عفونی وعصب موجود در مغز دندان برداشته می‌شود تا دندان از آسیب میکرب‌های در آینده در امان باشد.

عصب کشی با لیزر نیز دارای مزایای بسیار قابل توجهی در درمان بافت‌های زنده و مرده در محیط عفونی ریشه‌ها، گرانولوم و ضایعات کیستیک ریشه است.

 نحوه کار

گاهی به عصب کشی دندان روت کانال تراپی (به معنی کانال ریشه) گفته می‌شود . کانال ریشه و حفره مغز دندان که به آن مربوط است حفره‌های آناتومیکی در دندان هستند که به طور طبیعی بافت‌های عصبی و رگ‌های خونی و بافت‌های سلولی دیگری را در خود جای می‌دهند.

 در صورتیکه پوسیدگی دندان در مراحل اولیه درمان نشود و پوسیدگی از مینا عبور نموده و به عاج گسترش یابد در ادامه میتواند به فضای پالپ گسترش یابد.ورود میکروب ها به پالپ دندان باعث ایجاد التهاب در پالپ شده و این التهاب باعث افزایش حجم پالپ می شود. با توجه به اینکه پالپ دندان یک محفظه بسته است، التهاب باعث افزایش شدید فشار داخلی آن می شود. این افزایش فشار، منجر به فشار آمدن به پایانه های عصب دندان شده و  نیاز به  درمان دندان درد می باشد .

 هنگام عصب کشی دندان کودکان و بزرگسالان پزشک بعد از برداشتن پوسیدگی ها یا نسج دندانی، به کانال هایی که داخل ریشه دندان قرار دارند، دسترسی پیدا می کند و ابتدا پالپوتومی صورت میگیرد یعنی با سوراخ کردن سقف پالپ و جاری شدن خون، فشار داخل پالپ کاهش پیدا کرده و درد کم می شود. (تعداد کانالها بستگی به دندان دارد مثلاً دندان نیش تک کاناله است ولی دندان آسیا سه یا چهار کانال دارد.)

 کانال های پالپ فقط حاوی عصب نیستند و حتی در بعضی موارد عصب آنها ممکن است به علت کاهش خونرسانی، از بین رفته باشد، اما باکتری ها و محصولات آنها در این کانال ها وجود دارند. به علاوه، عروق خونی، سلول های مختلف و حتی احتمالاً عروق لنفی در این کانال ها وجود دارد. این کانال ها که با پوسیدگی یا ورود میکروب ها آلوده شده اند، عفونت را تا پای ریشه می برند و باعث می شوند در اثر واکنش های التهابی، استخوان دور ریشه دچار التهاب و تحلیل شود و از بین برود.

 کاری که دندان پزشک انجام می دهد، این است که جلوی این روند را قبل از اتفاق افتادن بگیرد یا اینکه بعد از اتفاق افتادن، آن را درمان کند. این کار با خارج کردن محتویات کانال ریشه و تمیز کردن آنها، شکل دادن کانال های ریشه به نحوی که مواد دارویی شستشودهنده تا انتهای کانال ها برسد و در آخر با پرکردن کانال های ریشه طوری که کاملاً بسته شوند و امکان عبور میکروب ها و محصولاتشان از مسیر آنها کاهش یابد، انجام می شود.

 در عصب‌کشی این مواد به طور کامل برداشته و تخلیه می‌شوند و سپس تمیز می‌شوند و آنگاه به وسیله یک سوهان کوچک، شکل‌دهی و با محلول شست‌وشو، عفونت‌زدایی می‌شوند و پس از قرار دادن میله ای بسیار نازک بنام گوتا که جنس پلاستیکی دارد در داخل پالپ عاج دندان را با ماده‌ای (مثل آمالگام) که با مواد دیگر (مثل غذاها) واکنش نمی‌دهد پر می‌کنند. بعد از این عمل، دندان می‌میرد و اگر بعد از این، دندان عفونی شود باید تحت عمل جراحی انتهای ریشه قرار گیرد.

 اگر چه گاهی اعمال مذکور در بیش از یک جلسه درمانی انجام می‌شود، اما زیاد بودن فاصلهٔ زمانی بین تخلیه مواد عفونی و پر کردن دندان شانس عفونت‌های بعدی را بالا می‌برد.

 با درد دندان چه کنیم؟

به دلیل طبیعی بودن احتمال بروز دندان درد پس از درمان ریشه وجود دارد ، جهت پیشگیری یا کاهش درد، مصرف مسکن های ضدالتهابی غیرکورتونی (ایبوبروفن، ژلوفن و از این قبیل) نیم ساعت قبل از شروع درمان ریشه یا بلافاصله پس از این درمان و تداوم درد دندان عصب کشی شده به مدت24 ساعت بعد از درمان، به میزان زیادی موثر است.در دردهای بسیار شدید مصرف این مسکن ها کمک زیادی به کاهش درد می نماید. البته این داروها حتما باید توسط دندانپزشک معالج تجویز شوند و لازم است از مصرف خودسرانه آنها و آنتی بیوتیک ها خودداری گردد. ▪

 آیا می‌توان دندان عقل را عصب‌کشی کرد؟

 حقیقت این است که دندان‌های عقل از نظر انجام عصب کشی، تفاوتی با سایر دندان‌ها ندارند. آنچه که باعث می‌شود در اغلب موارد این دندان‌ها قابل نگهداری نباشند، به عوامل دیگری بر می‌گردد.

 دندان‌های عقل معمولا بین 17 تا 25 سالگی در دهان ظاهر می‌شوند. گفته می‌شود به علت نرم‌تر شدن رژیم تغذیه‌ای بشر یا کوچک‌تر شدن تکاملی فک به دلیل جهش ژنتیکی یا اختلاط نژادی و … ، این دندان‌ها در حال حذف شدن از گونه بشر هستند.

 به هر دلیل، در بسیاری از افراد دندان‌های عقل رویش ناقصی دارند و حتی ممکن است کاملا نهفته باقی بمانند. فقط در برخی افراد، این دندان‌ها به طور کامل رویش پیدا می‌کنند و در ردیف با سایر دندان‌ها قرار می‌گیرند.

 در صورت رویش کامل است که در جویدن می‌توانند نقش ایفا کنند، پوسیده شوند و حتی نیاز به عصب کشی پیدا کنند.

 اما به این علت که اغلب این دندان‌ها محل رویش یا زاویه رویش مناسب ندارند، در جویدن نقشی ایفا نمی‌کنند و یا پشت آن‌ها با تجمع مواد غذایی التهاب لثه‌ای ایجاد می‌شود و ممکن است کشیدن آن‌ها توصیه شود.

 عصب کشی دندان‌های عقل، امر ممکن و قابل انجامی است، ولی به چند علت دشوار است و گاهی عوارض عصب کشی دندان هم بوجود می‌آید.

اولین دلیل دسترسی دشوار به این دندان‌هاست. این دندان‌ها در انتهای ردیف دندانی دهان شما هستند و دندان‌پزشک شما به راحتی نمی‌تواند ابزار‌هایش را به آن‌ها برساند و آن‌ها را عصب کشی کند.

 دومین دلیل این است که مورفولوژی و تعداد کانال‌های این دندان‌ها متغیر است و درمان عصب کشی آن‌ها نیاز به تجربه و مهارت بیشتری دارد.

 اما مجموع این عوامل مانع عصب کشی دندان عقل شما نمی‌شوند. در بسیاری از موارد، یک متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) می‌تواند با صرف وقت و مهارت بیشتر دندان عقل به درد بخور و قابل نگهداری شما را درمان ریشه (عصب کشی) کند.

 دندان‌پزشک شما قبل از اینکه پیشنهاد عصب کشی دندان عقل شما را مطرح کند، در مورد نقش آن در جویدن، امکان تجمع مواد غذایی در پشت دندان (اصطلاحا پاکت پریودنتال)، وجود دو دندان آسیاب دیگر و نیاز شما برای باقی ماندن این دندان، بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد و بعد نظر خود را در مورد کشیدن یا نگه داشتن این دندان با شما در میان می‌گذارد.

 بعد از تایید این موارد، دندان عقل شما می‌تواند مانند هر دندان دیگری عصب کشی شود، پر شود و در دهان شما باقی بماند.

d6269cde6fa53902217c98a8498f7601

 مراقبت های پس از عصب کشی

 برای چند روز اول پس از درمان ( میانگین 10 روز ) دندان درمان شده امکان دارد دردهای کم یا زیادی داشته باشد ؛ به طوریکه این دردها در روزهای اولیه ( 2 تا 3 روز اول ) بیشتر بوده و به صورت دردهای خود به خود و ضرباندار و حساسیت دندان به لمس و فشار ، خود را نشان می دهد و پس از این مدت ، دردهای خود به خود به تدریج کمتر شده و فقط به هنگام ضربه ( غذا خوردن یا برخورد دندان به دندان فک مقابل ) درد می گیرد و در نهایت دردها کاملاً از بین می رود . در مواردی به علت وجود التهاب شدید و یا عفونتهای قبل از درمان ، این دردها می توانند حادتر و شدیدتر بوده و گاه همراه تورم باشد که جای نگرانی نداشته ، واکنش طبیعی بدن به تحریک و درمان انجام شده می باشد که با کمک داروها و گذشت زمان ، این حالت حاد از بین می رود . بنابراین لازم است داروهای تجویز شده را مطابق دستورالعمل مصرف نمائید .

دندانی که نیاز به درمان ریشه دارد ، اغلب شدیداً خراب و دیواره های ضعیف و شکننده ای دارد ، بدین لحاظ لازم است در در طی دوران پانسمان بسیار احتیاط نمائید و از غذا خوردن معمول با دندان پانسمان شده اجتناب نمائید . فقط مواد غذایی نرم . در صورت تخلیه کامل پانسمان حتماً برای تجدید پانسمان مراجعه کنید ؛ ولی در صورتی که تنها قسمت سطحی پانسمان تخلیه شده باشد و عمق آن دست نخورده باشد ، نیازی به مراجعه ندارید .

هزینه عصب کشی دندان

در واقع هزینه عصب کشی دندان به میزان آسیب‌دیدگی، دندان‌پزشک معالج و محل زندگی فرد بستگی دارد.

نویسنده: دکتر افشین اقدامی، متخصص جراحی ارتوپدی


دیدگاهتان را بنویسید

آخرین دیدگاه‌ها

تلفن رزرو نوبت
021-88492508-9
روزهای زوج ، 5 الی 8 بعد از ظهر

آدرس
تهران، خیابان مطهری، خیابان فجر، روبروی بیمارستان جم، بن بست مدائن، ساختمان ارغوان، واحد ۳




آمار بازدید
پیوندها

طراحی سایت و سئو