درمان دررفتگی شانه

دررفتگی شانه یکی از شایع ترین مشکلاتی است که در بیمارانی که به بهترین متخصص ارتوپد و جراح ارتوپدی مراجعه می کنند دیده می شود. در این مقاله ابتدا در مورد علل دررفتگی شانه، علائم و تشخیص، عوارض و درمان دررفتگی شانه و بهبودی انواع در رفتگی شانه اعم از مفصل شانه، مفصل بین ترقوه و کتف،مفصل جناغ و نیمه در رفتگی شانه بحث می شود.

در رفتگی مفصل شانه

دررفتگی شانه و دررفتگی کتف در ورزش هایی از قبیل هاکی روی یخ، هندبال تیمی، فوتبال آمریکایی، راگبی، سوارکاری، اسکی سرعت، اسکیت سواری و کشتی آسیبی نسبتاً شایع محسوب می شود.

علل

- یک ورزشکار برای حفاظت از بدن خود به طور غریزی بازوی خود را بلند کرده و آن را به سمت خارج می چرخاند. هنگامی که بازو در چنین حالتی قرار بگیرد و ضربه ناشی از سقوط را دریافت کند در رفتگی مفصل شانه اتفاق می افتد.

– در رفتگی در این مفصل به دلیل سقوط مستقیم روی سمت خارجی شانه یا ضربه شدید بازیکن به علت دررفتگی و نیمه دررفتگی شانه می تواند باشد.

دررفتگی شانه

دررفتگی قدامی مفصل شانه که در پی صدمه به بافت نرم احاطه کننده مفصل ایجاد شده است.

- بازیکن حریف ممکن است ضمن گرفتن دست ورزشکار را شدیداً به سمت خارج و عقب بکشد و در نتیجه موجب دررفتگی مفصل شانه گردد.

انواع

- در رفتگی قدامی (به سمت جلو و پایین) شایع ترین نوع در رفتگی شانه است و استعداد وقوع مجدد دارد.

– دررفتگی خلفی (به سمت عقب) معمول نیست. تشخیص و گاهی اوقات درمان این عارضه دشوار است.

علائم و تشخیص

- وجود درد از علائم دررفتگی شانه است.

– بی حرکتی. دست سست و رها در کنار بدن آویزان می شود.

– بخش فوقانی استخوان بازو به شکل برآمدگی در زیر بغل احساس می شود و در محل طبیعی آن، می توان حفره مفصلی خالی را احساس کرد.

– خطوط اصلی شانه صدمه دیده در مقایسه با خطوط اصلی شانه سالم ناموزون به نظر می رسد.

– صحت و سقم تشخیص دررفتگی را می توان با رادیوگرافی بررسی کرد. در رفتگی خلفی غالباً نیازمند انجام رادیوگرافی در زاویه مخصوص است.

درمان دررفتگی مفصل شانه

فرد آسیب دیده باید بلافاصله برای درمان دررفتگی شانه به پزشک مراجعه نماید تا پزشک بهترین روش درمان را به کار گیرد. هر چه مفصل دررفته سریع تر به حالت طبیعی خود بازگردد، به همان نسبت پیامدهای عارضه کمتر بوده و طول بهبودی نیز کوتاه تر خواهد بود. بهتر است مفصل شانه را در حالت بیهوشی جا انداخت. پس از آن، برای ارزیابی راستی قرارگیری مفصل و آگاهی از احتمال وقوع شکستگی هم زمان باید رادیوگرافی انجام گیرد. پس از جا انداختن مفصل، بازو روی بدن بی حرکت می شود تا درد کاهش یافته و رباطها فرصت لازم برای التیام را داشته باشند. اگر این امر تحقق نیابد خطر کشیدگی رباط و ناپایداری مفصل شانه وجود دارد. معمولاً برای ورزشکاران مسن تر سه هفته بی حرکتی برای درمان کافی است، اما برای جوانترها که خطر دررفتگی مجدد شانه در آنها بالاست این مدت بیشتر خواهد بود. به ویژه اگر در رفتگی برای اولین بار اتفاق افتاده باشد. در دررفتگی بازگشت پذیر (عود کننده) مفصل شانه، می توان هرچه سریعتر برنامه کامل تمرین های قدرتی عضله را آغاز کرد. پس از برداشتن باندپیچی، فرد آسیب دیده باید به مدت 1-2 هفته با انجام حرکتهای نوسانی (پاندولی) به تمرین ادامه دهد. پس از آن می توان بازو را تا حد افق بالا اورد و حرکتهای چرخشی به سمت خارج را با احتیاط انجام داد.

بهبودی و عوارض

- چنانچه عوارض ثانویه وجود نداشته باشد، دررفتگی شانه به خوبی التیام می یابد و درمان می شود. تمرین های سبک آمادگی جسمانی و موارد مشابه را می تواند 2-4 هفته پس از آسیب دیدگی از سر گرفت.

– بازگشت به فعالیت های ورزشی نباید تا بازگشت کامل تحرک و قدرت که معمولاً 2 تا 3 ماه پس از وقوع صدمه طول می کشد، آغاز گردد.

– گاهی اوقات دررفتگی شانه همراه با شکستگی بخش فوقانی استخوان بازو یا استخوان کتف بوده و پیچیده است.

– در موارد نادر، عروق و اعصاب نیز صدمه دیده و ممکن است پارگی عضله ها اتفاق بیفتد.

– پس از وقوع دررفتگی شانه به سمت جلو و پایین، مفصل شانه استعداد پذیرش صدمه مشابه در آینده را خواهد داشت، زیرا کپسول مفصلی در جهت جلو و پایین ناپایدار می شود. در نهایت ممکن است در رفتگی شانه در خلال یک حرکت طبیعی مانند بردن بازو به پشت سر اتفاق بیفتد. وقتی که دررفتگی شانه 3-4 مرتبه اتفاق بیفتد، برای ثبات مفصل باید درمان جراحی را مورد توجه قرار داد.

دررفتگی مفصل بین ترقوه و زائده اخرمی استخوان کتف

دررفتگی مفصل اخرمی- ترقوه ای در ورزش های دارای برخورد، سوارکاری، دوچرخه سواری، اسکی و کُشتی نسبتاً شایع است. این مفصل را رباط ها احاطه کرده اند. یکی از رباط ها بین ترقوه و زائده اخرمی استخوان کتف کشیده شده (رباط اخرمی- ترقوه ای) و سایر رباط ها میان ترقوه و زائده غرابی استخوان کتف قرار دارند (رباط های غرابی – ترقوه ای). در مواردی این مفصل دارای مینیسک یا دیسک غضروفی می باشد.

علل

مفصل اخرمی – ترقوه ای می تواند در نتیجه سقوط روی شانه، با بازوی کشیده شده به خارج و ورود نیرو به مفصل به طرف داخل و بالا اتفاق بیفتد. در نتیجه ممکن است رباط و کپسول مفصلی دچار پارگی شده و نیم دررفتگی (subluxation) واقع شود. چنانچه رباط مستحکمی که ترقوه و زائده غرابی را پیوند می دهند نیز پاره شود، دررفتگی کامل خواهد بود، و ممکن است مینیسک نیز صدمه ببیند.

علائم و تشخیص

- متناسب با درجه دررفتگی، انتهای خارجی ترقوه در جهت بالا جابجا می شود.

– دررفتگی ناقص (درجه 1 و 2) شامل پارگی کپسول و رباط های اخرمی- ترقوه ای است؛ در رفتگی کامل (درجه 3) رباط های غرابی- ترقوه ای را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.

– بالای انتهای خارجی ترقوه دردناک و حساس بوده و حرکت دادن مفصل شانه سبب بروز درد می شود.

– صحت تشخیص با استفاده از رادیوگرافی امکان پذیر است. اگر انجام رادیوگرافی با تحمل فشار از سوی مفصل همراه باشد، برای آشکار ساختن ناهنجاری مناسب تر خواهد بود. در دررفتگی درجه 3، تقابل میان سطوح مفصلی وجود نخواهد داشت.

درمان

پزشک ممکن است موارد زیر را برای درمان دررفتگی مفصل بین ترقوه و زائده اخرمی استخوان کتف انجام دهد:

- هنگامی که دررفتگی ناقص بوده (یا گاهی اوقات در در رفتگی کامل در ورزشکاران مسن) تمرینات تحرک بخشی را به موقعی تجویز نماید.

– در دررفتگی کامل، استخوان ترقوه را با فشار جا انداخته و به وضعیت طبیعی خود بازگرداند. برای حفظ این حالت باند را روی انتهای خارجی ترقوه بسته و آن را پایین کشیده و دور مفصل آرنج می بندند (مفصل آرنج باید در زاویه 90 درجه قرار گیرد). باند پیچی برای 2-3 هفته باقی خواهد ماند.

– دررفتگی کامل، به ویژه در ورزشکاران فعال و جوان، چنانچه ثابت نگه داشتن ترقوه دشوار باشد، باید به روش های درمان جراحی متوسل شد.

بهبودی و عوارض

- بلافاصله پس از برداشتن بانداژ حمایتی می توان تمرین های آمادگی جسمانی از قبیل دوچرخه سواری و دویدن را از سر گرفت.

– برای افزایش توانایی حرکتی می توان تمرین های قدرتی را انجام داد.

– اگر دررفتگی این مفصل مورد غفلت قرار گیرد، در همین حالت غیر عادی باقی خواهد ماند. این امر باعث بروز فرسودگی خواهد شد که پس از گذشت چند سال ناراحتی دائمی، درد، ضعف و تحرک غیر طبیعی مفصل را به دنبال خواهد داشت. اگر علائم عارضه باقی بماند، در مراحل بعدی می توان از جراحی برای درمان دررفتگی مفصل بین ترقوه و زائده اخرمی استخوان کتف استفاده کرد.

دررفتگی مفصل بین ترقوه و کتف (شانه)

دررفتگی مفصل بین ترقوه و زائده ستیغ شانه. رادیوگرافی وضعیت در رفتگی را قبل و بعد از جراحی نشان می دهد، رادیوگرافی دوم نشان می دهد که استخوان ترقوه توسط مفتولی استیل (سرکلاژ) در جای خود قرار گرفته است.

دررفتگی مفصل ترقوه و جناغ

دررفتگی مفصلی جناغی- ترقوه ای به ندرت اتفاق می افتد ولی به لحاظ تشخیص آسیبی مهمی محسوب می شود. انتهای داخلی ترقوه و به بیانی شانه، به وسیله رباطهای جناغی- ترقوه ای به جناغ و به وسیله رباط های ترقوه ای – دنده ای به اولین دنده آویزان بوده و تکیه دارد. حفره مفصلی به حالت مایل قرار گرفته و دارای مینیسک یا دیسک می باشد. چنانچه شانه در معرض تصادم شدید قرار گیرد، ممکن است مفصل جناغی ترقوه ای لغزیده و از جا در اید و رباطها پاره شوند و باعث حرکت انتهای داخلی ترقوه در جهت جلو (به حالت بیرون زدن) یا عقب و در نتیجه در رفتگی آن شود.

علائم و تشخیص

- ممکن است درد شانه ها بیش از خود مفصل جناغی- ترقوه ای باشد.

– هنگام ورود فشار بر مفصل ترقوه و جناغ، حساسیت وجود خواهد داشت.

– پزشک باید از این صدمه رادیوگرافی به عمل آورد. در رفتگی های ترقوه معمولاً غیر کامل است ولی انتهای داخلی آن می تواند به طور کامل از جناغ جدا شود.

– چنانچه انتهای ترقوه در جهت عقب و به سمت عروق اصلی جابجا شود احتمال وقوع اختلال های جدی وجود دارد.

درمان

اعمال پزشک در درمان دررفتگی مفصل ترقوه و جناغ می تواند به شرح زیر باشد:

- در صورتی که دررفتگی ناقص اتفاق افتاده باشد، بدون انجام سایر روش های درمانی به مصدوم پیشنهاد استراحت بدهد.

– چنانچه انتهای داخلی ترقوه از جناغ جدا شده و نگه داشتن آن در جای خود دشوار باشد، ضروری است با عمل جراحی مفصل را ثابت نماید و به این ترتیب دررفتگی را درمان کند.

– در مواردی که دررفتگی در جهت عقب اتفاق افتاده باشد، آسیب را در بیمارستان مداوا نماید.

بهبودی

در دررفتگی ناقص مفصل جناغی- ترقوه ای، ورزشکار معمولاً می تواند فعالیت های ورزشی خود را به موقع از سر بگیرد، حتی اگر درد و سایر علائم برای چند ماه باقی بماند.

مفصل ناپایدار شانه (نیمه دررفتگی)

در صورتی که مفصل ناپایدار شانه به سمت عقب یا جلو بلغزد، اگر چه دررفتگی کامل نیست، ولی مشکلاتی بروز خواهد کرد. این صدمه در میان پرندگان با نیزه، بازیکنان هاکی روی یخ، هندبال تیمی، والیبال، بسکتبال، فوتبال امریکایی و در پرتاب کننده ها و ورزش های راکتی شایع است. لغزش مفصل ممکن است به هنگام انجام فعالیت ورزشی یا متعاقب آن سبب بروز درد شود. ورزشکار غالباً احساس می کند شانه اش از جای خود خارج شده است.

علائم و تشخیص

- وجود درد در مفصل شانه به هنگام تلاش و پس از آن.

– احساس دررفتگی شانه در هنگامی که بازو به بالاتر از سطح افق برود.

– تشخیص شانه ناپایدار را می توان با انجام آزمون افتراقی محقق ساخت. در مواردی که ناپایداری قدامی مفصل شانه وجود دارد، بیمار به پشت می خوابد، بازوی خود را در جهت خارج به حرکت در می آورد (دور کردن) و در همین زمان دست به شدت در جهت خارج چرخانده می شود. بدین طریق سر استخوان بازو به سمت جلو در حفره خودش بلند می شود و ورزشکار مصدوم احساس ناخوشی و گاهی اوقات درد دارد. در موارد ناپایداری خلفی مفصل شانه، بازوی بیمار در جهت داخل چرخانده می شود.

– معاینه شانه با استفاده از رادیوگرافی (x-ray) تشخیص قطعی ناپایداری را مشخص می سازد، زیرا تغییرات استخوانی لبه قدامی حفره مفصلی را نشان می دهد. رادیوگرافی کنتراست به تشخیص انجام شده قطعیت بیشتری خواهد بخشید.

– آرتروسکوپی شانه مفید است.

درمان

- بیمار باید با اجرای تمرین های قدرتی فعال عملکرد مفصل را اصلاح کند.

– پزشک در موارد مزمن برای درمان نیمه دررفتگی شانه اقدام به جراحی خواهد کرد.

منبع: کتاب پیشگیری و درمان آسیب های ورزشی

نویسنده: دکتر افشین اقدامی، متخصص جراحی ارتوپدی


دیدگاهتان را بنویسید

آخرین دیدگاه‌ها

تلفن رزرو نوبت
021-88492508-9
روزهای زوج ، 5 الی 8 بعد از ظهر

آدرس
تهران، خیابان مطهری، خیابان فجر، روبروی بیمارستان جم، بن بست مدائن، ساختمان ارغوان، واحد ۳




آمار بازدید
پیوندها

طراحی سایت و سئو