دررفتگی آرنج (سر استخوان رادیوس)

در رفتگی سر استخوان رادیوس (زند زبرین) در مفصل آرنج

در هر دررفتگی آرنج هم استخوان اولنا ( زند پایینی) و هم استخوان رادیوس ( زند بالایی) ارتباط خود را با استخوان بازو از دست داده و جابجا میشوند ولی گاهی این جابجایی فقط در مفصل بین استخوان رادیوس و بازو اتفاق میفتد. بطور طبیعی سر استخوان رادیوس با کندیل خارجی استخوان بازو مفصل میشود. وقتی که سر استخوان رادیوس به سمت جلو جابجا شده و ارتباط خود را با کندیل خارجی بازو از دست میدهد دررفتگی سر استخوان رادیوس ایجاد شده است. در اکثر موارد این دررفتگی همراه با شکستگی استخوان اولنا است ولی بندرت میتواند به تنهایی ایجاد شود. در اینجا فقط راجع به دررفتگی خالص سر استخوان رادیوس صحبت میشود.

شکل دررفتگی

مکانیسم دررفتگی سر استخوان رادیوس در آرنج

دررفتگی سر استخوان رادیوس معمولا به علت پروناسیون Pronation شدید ساعد بوجود میاید ( پروناسیون چرخش ساعد و مچ دست است به نحوی که کف دست موازی سطح زمین و به طرف زمین قرار گیرد). درمان دررفتگی آرنج با سوپیناسیون Supination ساعد انجام میشود ( سوپیناسیون چرخش ساعد و مچ دست است به نحوی که پشت دست موازی سطح زمین و به طرف زمین قرار گیرد).

شکل دررفتگی2

دررفتگی حقیقی سر استخوان رادیوس نادر است و اکثر مواقعی که در رادیوگرافی دررفتگی سر استخوان رادیوس دیده میشود بیمار در واقع یا دررفتگی مادرزادی سر رادیوس دارد و یا علائم دررفتگی آرنج همراه با شکستگی استخوان اولنا دارد.

در هر دررفتگی سر استخوان رادیوس باید به توسط معاینه و رادیوگرافی تمام طول استخوان اولنا برای یافتن شکستگی بررسی شود چون ممکن است دررفتگی سر رادیوس جزئی از شکستگی دررفتگی مونتاجیا (شکستگی تنه استخوان اولنا یا زند زیرین همراه با دررفتگی سر استخوان رادیوس) باشد.
تفاوت دررفتگی مادرزادی سر استخوان رادیوس و دررفتگی بر اثر ضربه اینست که دررفتگی مادرزادی معمولا دو طرفه بوده و در هر دو آرنج وجود دارد. همچنین در دررفتگی مادرزادی سر رادیوس، قسمت بالایی سر استخوان، بشکل محدب و گنبدی شکل است ( در حالت طبیعی قسمت بالایی سر استخوان رادیوس مقعر است).

درمان دررفتگی آرنج و سر استخوان رادیوس معمولا جااندازی بسته است. پزشک جراح با چرخاندن ساعد به خارج و فشار بر روی سر استخوان رادیوس این دررفتگی را جا میندازد.

در رفتگی مادرزادی سر استخوان رادیوس در آرنج

در رفتگی مادرزادی سر استخوان رادیوس Congenital dislocation of the radial head همانطور که از نامش پیداست ناهنجاری مادرزادیست که در آن سر استخوان رادیوس یا زند زبرین که باید در مفصل آرنج بطور طبیعی با برجستگی کاپیتلوم از استخوان بازو مفصل شود در جای خود قرار ندارد.

دررفتگی ارنج مادرزادی معمولا یکطرفه است و معمولا در زمان تولد تشخیص داده نمیشود. در رفتگی ممکن است قدامی یا خلفی باشد. در دررفتگی قدامی سر استخوان رادیوس در جلوی زائده کاپیتلوم قرار میگیرد. بیماران مبتلا به این نوع دررفتگی در خم کردن کامل مفصل آرنج خود دچار محدودیت هستند. نوع دیگر دررفتگی خلفی است که شایعتر است و در آن سر استخوان رادیوس در خلف یا پشت زائده کاپیتلوم قرار میگیرد. بیماران مبتلا به این نوع دررفتگی و نیمه دررفتگی آرنج خود را بطور کامل صاف و مستقیم کنند.

علائم و نشانه های در رفتگی مادرزادی سر استخوان رادیوس

در معاینه سر استخوان رادیوس بسته به نوع دررفتگی در جلو یا پشت آرنج لمس میشود. ممکن است محدودیت حرکتی در آرنج هم وجود داشته باشد. در رادیوگرافی نه تنها دررفتگی سر استخوان رادیوس در مفصل آرنج دیده میشود بلکه استخوان اولنا یا زند زیرین انحنای بیش از حد معمول دارد.

بیماران ممکن است محدودیت در چرخش ساعد و مچ دست هم داشته باشند. تشخیص این بیماری معمولا با معاینه و با استفاده از رادیوگرافی ساعد و آرنج است.

این بیماری را باید از دررفتگی سر استخوان رادیوس که بدنبال ضربه و تروما ایجاد میشود جدا کرد و تشخیص آنها نباید با هم اشتباه شود. همراه بودن بیماری با دیگر ناهنجاری های مادرزادی، محدب بودن سر استخوان رادیوس و کوچک بودن زائده کاپیتلوم میتواند نشانه مادرزادی بودن در رفتگی باشد.

درمان در رفتگی مادرزادی سر استخوان رادیوس

جااندازی سر استخوان رادیوس در این بیماری عملی نیست. محدودیت حرکتی آرنج در بچه های مبتلا به این ناهنجاری تا حدودی با فیزیوتراپی بهتر میشود.

در صورت تشخیص این ناهنجاری، دررفتگی به حال خود رها میشود تا فرد به سن نوجوانی رسیده و علائم بیماری ظاهر شود. در این هنگام اگر بیمار مشکلاتی مانند محدودیت حرکت آرنج یا درد داشته باشد و یا از شکل بد آرنج ناراحت باشد سر استخوان رادیوس به توسط عمل جراحی خارج میشود.
این عمل جراحی ممکن است بتواند محدودیت حرکتی را بهتر کرده و شدت درد آرنج را کاهش دهد. محدودیت حرکتی همیشه با جراحی بهتر نمیشود چون در این بیماران علاوه بر مشکلات استخوانی رباط ها و کپسول مفصلی و عضلات اطراف آرنج هم ناهنجاری دارند و محدودیت حرکتی به علت مجموعه ای از تغییرات است که همه آنها با عمل جراحی قابل اصلاح نیستند.

عمل جراحی خارج کردن سر استخوان رادیوس نباید در بچه ها انجام شود وگرنه در کارکرد ساعد و مچ دست اختلال ایجاد میشود.