بررسی وضعیت ایستادن و نشستن

تلاش ما در این نوشتار شناساندن وضعیت های بدن در زندگی روزمره، وضعیت صحیح بدن و طرز راه رفتن و تحرک صحیح در دنیای امروزی است.

وضعیت بدن حالتی است که بدن به خود می گیرد. راه رفتن با یک وضعیت شروع و با یک وضعیت خاتمه می یابد. مثلاً روی مبل نشسته اید و می خواهید از یخچال آب بردارید. راه رفتن در طول این میز از پایان وضعیت نشسته ی شما شروع می شود و تا ایستادن شما در کنار یخچال که یک وضعیت دیگر است خاتمه می یابد

وضعیت بدن نیاز به فکر کردن ندارد. شما وقتی می خواهید بنشینید کافی است اراده کنید که بنشینید. نیازی نیست، که فکر کنید. ابتدا عضلات خم کننده ی زانو را به کار اندازید، سپس عضلات خم کننده ی لگن و عضلات شکم و... را. تمام این عضلات به صورت خودکار عمل می نمایند و یک وضعیت را برای شما تشکیل می دهند. وقتی شما وضعیت مطلوب را به خود گرفتید، برای حفظ این وضعیت نیز نیازی نیست مرتباً شما به عضلات مربوطه فرمان بدهید تا وضعیت شما به هم نخورد، بلکه کنترل این وضعیت به صورت خودکارتوسط اعصاب مرکزی انجام می شود. اگر شما اراده نمایید از وضعیت نشسته به ایستاده در آیید، کافی است اراده نمایید تا تمام کارها به طور خودکار انجام شود و شما از وضعیت نشسته به ایستاده در آیید. لزومی ندارد در وضعیت ایستاده تلاش کنید که به زمین نیفتید. این کار به طور خودکار از طریق سیستم اعصاب مرکزی انجام خواهد شد.

 

بررسی وضعیت ایستادن

ایستادن های شایع شامل ایستادن متقارن و ایستادن نامتقارن می باشد.

ایستادن متقارن

همان وضعیت ایستادن خبردار در سربازی است. در این نوع ایستادن، پاها در کنار هم جفت می شوند، زانو و کمر و سر کشیده است و دستها در کنار بدن قرار دارد. در این وضعیت سه یا چهار عضله به طور فعال کار می کنند و نیاز به انرژی کمی برای حفظ این وضعیت وجود دارد. با این وجود این وضعیت به مدت طولانی قابل تحمل نیست و پس از مدتی این وضعیت باید به وضعیت دیگری تغییر داده شود. جالب است که تمایل بدن برای تغییر وضعیت بدن نیز توسط سیستم اعصاب مرکزی کنترل می شود. در صورتی که فرد به دلایلی هشدارهای ارسالی از پوست، عضلات مفاصل و... را نتواند به مراکز بالاتر انتقال دهد، بدن متوجه عوارض ناشی از قرار گرفتن در وضعیت طولانی نخواهد شد و صدماتی به بدن خواهد رسد که توضیح داده خواهد شد. بدن برای تحمیل این وضعیت و جلوگیری از تجمع خون در اندام های تحتانی نوسان وضعیتی را انجام می دهد. بدنی معنی که بدن در این وضعیت مانند یک چوب خشک نمی باشد، بلکه نوسانی در حدود نیم تا دو سانتی متر به سمت جلو و عقب انجام می شود. این نوسان کمک به جریان خون از پاها به طرف بالا می نماید. این نوسان مانند قرار دادن فنری روی زمین به طور ثابت است. در صورتی که بالای فنر را به آرامی ضربه بزنید، این فنر شروع به نوسان می نماید، درست مانند نوسانی که در حالت ایستادن طولانی ایجاد می شود، با این تفاوت که این نوسان قابل دید نمی باشد. البته خود ما گاهی متوجه این نوسان در وضعیت ایستادن طولانی می شویم.

 

ایستادن نامتقارن

در این وضعیت تحمل وزن در پاها نامساوی و متناوب است. به این معنی که بیشتر وزن روی یک پا تحمل می شود و پای دوم به عنوان حمایت کننده عمل می نماید. در این وضعیت قرار گرفتن دستها نیز متغیر است. این وضعیت نیز نیاز به مصرف انرژی کم و فعالیت تعداد کمی از عضلات دارد. در این وضعیت لگن در سمت پایی که تحمل وزن کمتری دارد افتاده می باشد. این وضعیت شایع ترین حالتی است که بدن در حالیت ایستاده به خود می گیرد. زیرگروه هایی از این وضعیت ایستادن شایع اند، مثلاً قرار دادن پای دوم روی دیوار یا گرفتن پای دوم توسط دست، قرار دادن پای دوم روی چهار پایه. (منظور از پای دوم پایی است که تحمل وزن کمتری را به عهده می گیرد و یا اصلاً تحمل وزن نمی نماید.)

 

وضعیت نشستن

وضعیت های شایع نشستن، نشستن دو زانو، چهار زانو، نشستن روی صندلی ومبل، نشستن و دراز کردن پاها می باشد. این وضعیت ها نیز به مدت طولانی قابل تحمل نیستند، با وجود اینکه در مدت زمان محدودی می توانند باعث آرامش فرد شوند. مناسب ترین حالت نشستن زمانی است که کمترین فشار روی ستون فقرات وارد آید. این حالت زمانی است که ستون فقرات سر و سینه کشیده باشد. برای به وجود آوردن این وضعیت می توان از یک پشتی کوچک در ناحیه ی گودی کمر استفاده نمود، با پر شدن گودی کمر توسط پشتی و راست کردن سر و سینه و جلوگیری از خمیدگی ستون فقرات به جلو و یا به طرفین می توان این وضعیت مناسب را به وجود آورد. در محیط های اداری که مجبور هستید روی صندلی بنشینید، توصیه می شود از نوع صندلی استفاده شود که دارای دسته می باشد و با قرار دادن آرنج روی این دسته ها ستون فقرات به حالت کشیده در خواهد آمد. در بخش های بعدی در مورد طرز اصلاح نشستن و نشستن صحیح توضیح داده خواهد شد.

منبع : کتاب "چگونه کمردرد خود را درمان کنیم"