symptoms-of-knee-artritis
بی ثباتی (لقی) زانو

بی ثباتی (لقی) زانو

admin . نوشته شده در زانو 7958 بدون نظر

بی ثباتی و لقی زانو چیست؟ بی ثباتی و ناپایداری مفصل زانو بیماری ای است که به علت آسیب رباط های زانو بوجود می آید. روشهای درمان این بیماری عبارتند از جراحی که با پیوند تاندون ها انجام می شود و ممکن است به روش آرتروسکوپی انجام شود و درمان بدون جراحی. با توجه به علائم و نشانه های بی ثباتی مفصل،

دهه گذشته پیشرفت های چندی را در زمینه درک، ارزیابی، درمان و توانبخشی بی ثباتی زانو به خود دیده است. به رغم این پیشرفت ها، زانوی لق و بی ثبات هنوز هم به خاطر ماهیت پیچیده و تقاضای بیمارانی که معمولا افراد جوان و فعال علاقمند به ورزش هستند چالش های بسیاری را پیش روی پزشک معالج قرار می دهد. مقاله حاضر مروری دارد بر جنبه های مختلف بی ثباتی و لقی رباط های زانو.

ناپایداری و لقی و خالی کردن زانو که از نشانه های یک بیماری است اغلب به خاطر آسیب یکی از رباط ها بوجود می آید. رباط ها اجزاء زانو را در کنار یکدیگر نگاه می دارند و احساس بی ثباتی یا از حرکت ایستادن زانو اغلب به خاطر پارگی یکی از رباط های زانو است.

آسیب یک یا چند رباط می تواند منجر شود که دو طرف مفصل محکم در جای خود نگاه داشته نشوند. معمولا علائم بی ثباتی با پیچیدن یا حرکت از یک سمت به سمت دیگر همراه است. بی ثباتی می تواند در فعالیت های ورزشی یا کارهای ساده ای مانند چرخاندن زانو برای پیاده و سوار شدن از ماشین بوجود بیاید.

ثبات و بی ثباتی

knee

ثبات مفصل زانو را شکل کندیل ها و مینیسک ها در ترکیب با ساختارهای محافظ غیر فعال حفظ می کند. چهار رباط اصلی عبارتند از: رباط صلیبی قدامی (ACL)، رباط صلیبی خلفی (PCL)، رباط جانبی داخلی (MCL) و رباط جانبی خارجی (LCL). اجزاء کپسول خلفی داخلی و خلفی خارجی و دستگاه ایلیوتیبیال هم سهم قابل توجهی در ثبات زانو دارند. عضلاتی که روی مفصل کار می کنند ثبات ثانویه پویایی ایجاد می کنند.

بی ثباتی ناشی از آسیب رباط می تواند نتیجه ضربه مستقیم یا غیرمستقیم باشد. محتمل ترین علت، آسیب بدون تماس است و شامل بریدن، پیچیدن، پریدن و کاهش سرعت ناگهانی است.

علائم و نشانه ها

معمولا افراد علائم بی ثباتی و لقی زانو را بعد از آسیب هایی تجربه می کنند که باعث درد زانو می شوند. اغلب بدن با حرکات غیر ارادی از خود در مقابل درد محافظت می کند. در چنین وضعیتی ممکن است "احساس" شود که زانو می خواهد از حرکت بازایستد و این خود باعث احساس بی ثباتی و لقی شود ولی این احساس بی ثباتی برخلاف آنچه در بالا توضیح دادیم به خاطر آسیب رباط نیست. تفاوت عمده میان بی ثباتی واقعی رباط و احساس بی ثباتی را می توان با معاینه تشخیص داد؛ هنگامی که پزشک می تواند ثبات هر رباط را آزمایش کرده و تشخیص دهد که آیا آن رباط به درستی عمل می کند.

علت

در بیشتر موارد، بی ثباتی و ناپایداری مفصل زانو بر اثر آسیب یکی از رباط های مفصل بوجود می آید. این رباط ها زانو را در جای خود نگاه می دارند ولی اغلب می توانند در طول فعالیت های ورزشی آسیب ببینند. رباط ها بخصوص در هنگام حرکت های چرخشی مستعد آسیب هستند. اگر زانو مرتبا از حرکت باز می ایستد، باز ایستادن آن می تواند از علائم خالی کردن زانو یا بی ثباتی زانو نباشد هرچند ممکن است احساس کنیم که علائم آن شبیه بی ثباتی است. در مقابل بازایستادن می تواند بر اثر مشکلاتی شامل اختلال عملکرد پاتلوفمورال، ضعف عضلات چهار سر ران و کاهش دامنه حرکت بوجود آید.

شایع ترین علت ناپایداری و لقی مفصل زانو آسیب یکی از رباط هاست. رباط های زانو به حفظ زانو در جای خود کمک می کنند و اگر یکی از آن ها آسیب ببیند باعث می شود که نیروهای درون مفصل توازن خود را از دست بدهند. چنین چیزی می تواند منجر به احساس بی ثباتی شود. رباط های زانو اغلب در فعالیت های ورزشی آسیب می بینند؛ بخصوص فعالیت هایی که نیاز به حرکات چرخشی یا تغییر مسیر های با سرعت بالا دارند. رگ به رگ شدن شدید رباط های زانو آسیب دردناکی است، هرچند رگ به رگ شدن های جزئی شایع تر از رگ به رگ شدن های شدید هستند.

تشخیص

معاینه فیزیکی شامل پیدا کردن کبودی یا تورم موضعی و یا حساسیت به درد موضعی و استفاده از نیروی والگوس ملایم روی زانوی بیمار با انحنای 15 -20 درجه است. درجه باز شدن فضای مفصلی در داخل در مقایسه با زانوی طبیعی نشان دهنده میزان آسیب وارده به MCL است. تنها یک تفاوت 5 میلی متری نشان دهنده آسیب ساختاری قابل توجه MCL می باشد. باز شدن بیش از اندازه و کامل مفصل نشان دهنده آسیب ترکیب MCL و رباط مایل خلفی است و باید به شخصی که معاینه می کند درمورد احتمال بالای آسیب ACL یا PCL که مرتبط با باز شدن مفصل است هشدار داد. اگر زانو کاملا با ثبات است می توان با خیال راحت فرض کرد که هیچ آسیب قابل توجهی به رباط مایل خلفی وارد نشده است.

تست لاکمن

این تست برای تشخیص بی ثباتی (لقی) مفصل زانو در حالی انجام می شود که زانو دارای انحنای 20-30 درجه بوده استخوان ران یا فمور ثابت است. یک نیروی قدامی به تیبیا یا استخوان درشت نی پروگزیمال وارد می شود و جابجایی برآورد می شود.

تست تغییر محور

این یک تست حرکتی و نشان دهنده نیم دررفتگی بوجود آمده در هنگام کار نکردن ACL است. در انحنای اولیه، چرخش داخلی و والگوس، ربع قدامی استخوان درشت نی را وادار به نیم درفتگی می کند. این نیم دررفتگی از طریق کشش خلفی دستگاه ایلیوتیبیال و با انحنای بیشتر تا 20 الی 40 درجه کاهش می یابد.

رادیوگرافی های ساده می توانند کنده شدن اتصال ACL یا شکستگی زیگوند را نشان دهند که یک شکستگی کنده شدن کپسول جانبی از حاشیه صفحه یا پلاتوی خارجی تیبیا است. ام آر آی از دقت کاملی حدود 90 درصد در ارزیابی ACL برخوردار است، هر چند به طور معمول مورد نیاز نیست. ام آر آی همچنین "کبودی های استخوان" که در حدود 60% آسیب های ACL دیده می شوند را نشان می دهد. آسیب هایی که اهمیت و عوارض بلند مدت آن ها هنوز هم باید مشخص شوند. تست لاکمن مجهز به ابزار اندازه گیری آرترومتر KT1000 امکان اثبات دررفتگی قدامی خلفی در قبل و بعد از جراحی را فراهم می کند. معاینه با استفاده از بیهوشی و آرتروسوپی برای تشخیص بیماری تنها در صورتی مورد نیاز است که بعد از معاینه بالینی و ام آر آی هنوز هم درمورد بیماری شک داشته باشیم.

درمان

درمان بی ثباتی و لقی زانو به محل مفصل بستگی دارد. معمولا اولین مراحل درمان شامل داروهایی که بدون نسخه به فروش می رسند برای تسکین درد و التهاب و اجتناب از فعالیت هایی می شوند که مفصل را بدتر می کنند.

درمان بدون جراحی

ممکن است بی حرکت کردن مفصل با استفاده از زانوبند یا آتل هم توصیه شود. اگر این اقدامات موفقیت آمیز نباشند، پس از آن پزشک می تواند درمورد دیگر گزینه ها از جمله عمل جراحی با بیمار گفتگو کند.

جراحی

تکنیک های جراحی برای بازسازی درون مفصلی و بیرون مفصلی ACL با استفاده از باند ایلیوتیبیال، تاندون های سمی تندینو و گراسیلیس، تاندون پاتلا، بافت آلوگرافت/پیوندی و مواد مصنوعی مختلف دیگرتوضیح داده شده اند. در حال حاضر بیشتر تکنیک های درون مفصلی مورد استفاده قرار می گیرند. تکنیک جراحی برای درمان بی ثباتی و لقی به جایگذاری مناسب و تحت فشار قرار دادن بافت پیوندی، اجتناب از ایمپینجمنت و افزایش فشار روی بافت ایمپلنت و تثبیت کردن به اندازه کافی نیاز دارد.

مواد پیوندی موجود به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند: اتوگرافت ( پیوند از شخص به خودش)، آلوگرافتپیوند عضو یا بافت بین دو جاندار از یک گونه واحد) و گرافت های مصنوعی. از پیوندهای اتوژن بیشتر در بازسازی ACL استفاده می شود. این پیوندها چارچوبی برای عروق و بازسازی رباط ایجاد می کنند و با تکنیک های تثبیت مدرن امکان توانبخشی سریع را فراهم می کنند. آلوگرافت ها هم به طریقی مشابه ولی با سرعتی کندتر بهبود می یابند. همچنین درمورد آن ها خطر انتقال بیماری وجود دارد. بنابراین آلوگرافت ها بیشتر هنگامی مورد استفاده قرار می گیرند که هیچ گونه اتوگرافت جایگزینی وجود نداشته باشد. گرافت های مصنوعی هم هرچند به لحاظ تئوریک بیشتر از اتوگرافت و آلوگرافت مورد توجه هستند ولی موفقیت آن ها در بلند مدت به اثبات نرسیده است.

با انجام جراحی می توان تلاش کرد تا رباط های پاره شده یا کش آمده ترمیم شوند به طوری که بهتر بتوانند مفصل را در جای خود نگاه دارند.

برخی جراحی های بی ثباتی  و لقی زانو به صورت آرتروسکوپی زانو انجام می شوند و در آن ها ابزارها و دوربین خیلی کوچکی از طریق برش های کوچکی در اطراف مفصل به درون مفصل فرستاده می شوند. دیگر جراحی ها جراحی های باز هستند بدین معنی که برش بزرگ تری زده می شود به طوری که جراح بتواند با نگاه کردن مستقیم به ساختارهای مفصل آن را عمل کند.

بعد از جراحی ممکن است مفصل مبتلا به بیماری و نواحی اطراف آن را با بستن یا روش های دیگر بی حرکت کنند و به دنبال آن توانبخشی صورت بگیرد تا دامنه حرکت و قدرت مفصل بهبود یابد.

بهبودی بی ثباتی  و لقی مفصل می تواند چند ماه زمان ببرد. پزشک یک برنامه درمانی مخصوص بیمار را طراحی خواهد کرد که بر تسکین علائم بیماری و کاهش بی ثباتی تمرکز دارد.

جراحان در الویت دادن به بافتی که خودبخود تولید می شود تفاوت دارند. پیوند تاندون کشکک (B-PT-B) امکان جوش خوردن مطمئن تر استخوان ها را فراهم می کند. بیشتر جراحان در 80 تا 90 درصد موارد استفاده از B-PT-B که خودبخود تولید می شود نتایج خوب یا عالی را گزارش کرده اند. معمولا می توان با روشی دقیق از شکستگی کشکک اجتناب کرد. التهاب تاندون کشکک هم معمولا عمر کوتاهی دارد و عموما بعد از یک سال مشکل به حساب نمی آید. با این وجود، بعد ز درمان بی ثباتی و لقی زانو، درد قدام زانو با این منبع پیوند قابل توجه تر از درد قدام زانو با بازسازی همسترینگ به نظر می رسد.

به صورت خلاصه، اگر رباط های زانو آسیب ببیند می توانند باعث بی ثباتی مفصل زانو شوند که در این صورت باید با صلاحدید پزشک متخصص ارتوپد اقدامات درمانی مناسب مانند جراحی پیوند تاندون یا درمان های بدون جراحی انجام شود.

نویسنده: دکتر افشین اقدامی، متخصص جراحی ارتوپدی


دیدگاهتان را بنویسید

آخرین دیدگاه‌ها

تلفن رزرو نوبت
021-88492508-9
روزهای زوج ، 5 الی 8 بعد از ظهر

آدرس
تهران، خیابان مطهری، خیابان فجر، روبروی بیمارستان جم، بن بست مدائن، ساختمان ارغوان، واحد ۳




آمار بازدید
پیوندها

طراحی سایت و سئو