آرتروز گردن ناشی از آسیب های مفصلی در اثر بیماری و فرآیند پیری

آرتروز گردن یا درد گردن به علت بیماری­های مفصلی روماتوئید، استئوآرتریت، فیبرومیالژی و مواردی از این قبیل ایجاد می­شود. این بیماری به علت درد مفاصل ایجاد می­شود که غضروف بین مفاصل به علت آسیب دیدگی، فرایند پیری، یا هر دو از بین می­رود. نداشتن هیچ گونه فعالیت جسمانی باعث کاهش احتمال ابتلا به آرتروز گردن نمی­شود. تحقیقات نشان داده است افرادی که هیچ گونه فعالیت جسمانی ندارند بیشتر دچار آرتروز و درد گردن می­شوند. برخی از فعالیت­های جسمانی که باعث کاهش درد گردن می­شوند عبارتند از: تمرینات ورزشی مخصوص گردن، تمرینات ورزشی مخصوص ژست بدن، ماساژ درمانی، و مصرف برخی داروها.

چگونه می­توان وجود آرتروز گردن را تشخیص داد؟


درد و خشکی گردن، دلیل خوی مبنی بر ابتلا به آرتروز گردن است. نیروی جاذبه زمین فشار زیادی را به ستون فقرات وارد می­کند، بنابراین بیمار در حالت دراز کش درد کمتری را نشت به حالت ایستاده احساس می­کند. گاهی اوقات علائم بیماری در هنگام خواب بدتر می­شوند، زیرا عضلات شل می­شوند و نمی­توانند از ستون فقرات حمایت کنند. افرادی که به این عارضه مبتلا هستند از علائمی مانند سوزن سوزن شدن، بی حسی، ضعف، و درد دست و بازو رنج می­برند. سردرد، به ویژه در قسمت پشت سر یکی دیگر از علائم آرتروز گردن است. هنگامی که بیماری پیشرفت کرده باشد، خون کمتری به مغز می­رسد بنابراین بیمار تعادل خود را از دست خواهد داد و دچار سرگیجه و بی حالی خواهد شد. میزان پیشرفت بیماری و بررسی علائم بیمار، و شناسایی ریشه اعصابی که تحت فشار قرار دارند، نقش مهمی در انتخاب روش درمانی را ایفا می­کنند.

تشخیص صحیح آرتروز گردن


معاینه جسمانی بیمار، بررسی سابقه پزشکی، عکسبرداری از گردن، آرتروگرافی و دوربین تصویر برداری گرمایی از روش­های بسیار ارزشمند برای تشخیص آرتروز محسوب می­شوند. تست فاکتور روماتسیم، تست پروتئین واکنش دهنده سی، تست سرعت رسوب خون، تست سطح سری آنتی بادی بر ضد پپتیدهای سیترولینه حلقوی، تست آنتی بادی ضد هسته، تست شمارش کامل سلول­های خون، تست اسید اوره، آنالیز مایع مفصل، و مواردی از قبیل، در زمره تست­های آزمایشگاهی برای تشخیص آرتروز قرار دارند.

درمان آرتروز گردن


امکان درمان آرتروز گردن به صورت کامل وجود ندارد، اما می­توان به شیوه­های مختلف از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و علائم آن را سرکوب کرد. در بخش زیر به برخی از روش­های رایج برای درمان آرتروز گردن اشاره می­کنیم:

داروها

در مواردی که بیمار دیگر قادر به تحمل درد نیست می­تواند از مسکن استفاده کند، اما از آنجایی که داروهای مسکن با عوارض متعددی همراه هستند باید به عنوان اخرین گزینه درمانی از آنها استفاده شود. معمولا از داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی برای آرتروز گردن استفاده می­شود. این داروها علاوه بر کاهش درد به کاهش تورم، التهاب، و قرمزی کمک می­کنند. ایبوپروفن، ناپروکسن سدیم، آسپرین - کتوپروفن، سلکوکسیب، اتودولاک، سالسالات، و غیره در زمره داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی قرار دارند.

فیزیوتراپی

متخصص فیزیوتراپی برای تسکین درد، اقدامات درمانی زیر را پیشنهاد می­دهد:

  • ماساژ درمانی: ماساژ درمانی باعث افزایش انعطاف پذیری، افزایش جریان خون، و بهبود دامنه حرکات گردن می­شود و به تسکین درد کمک می­کند.
  •  طب سوزنی: تحقیقات نشان داده است طب سوزنی و هومئوپاتی تاثیر به سزایی تسکین درد گردن دارد.
  •  گردن بند: در هنگام خواب، عضلات گردن شل می­شوند و نمی­توانند از ساختار ستون فقرات محافظت  کنند بنابراین بهتر است بیمار برای محافظت از گردن و کاهش التهاب و از گردن بند استفاده نماید.
  • سایر روش­های درمانی مانند لیزر درمانی، شاک ویوتراپی، و التراسوند نیز می­توانند به بهبود درد گردن و رفع التهاب ناشی از آرتروز گردن کمک کنند.

تمرینات ورزشی مخصوص گردن

انجام دادن برخی از تمرینات ورزشی می­توانند به تسکین درد، رفع خشکی گردن، و بهبود دامنه حرکات گردن کمک کند. بیمار باید برای یاد گرفتن تمرینات ورزشی گردن با پزشک خود مشورت کند.

خم کردن گردن

خم کردن گردن و انجام تمرینات کششی می­تواند به بهبود دامنه حرکات گردن و کاهش خشکی و سفتی آن کمک کند. بیمار باید برای انجام این تمرین به صورت زیر عمل کند:

  • در حالت ایستاده و نشسته، به رو برو نگاه کند. به آرامی و تا جایی که می­تواند سر خود را پائین بیاورد، سپس به آرامی سر خود را بالا بیاورد و سعی کند تا حد امکان سر خود را به سمت عقب بکشد.
  •  سعی کند به آرامی سر خود را به سمت جلو و عقب حرکت  دهد. باید ۵ تا ۱۰ بار این تمرین را تکرار کند.

چرخاندن گردن به طرفین

بیمار می­تواند این تمرین را در حالت نشسته یا ایستاده انجام دهد.

  • بیمار باید برای شروع این تمرین به روبرو نگاه کند و سعی کند بدون حرکت دادن شانه به سمت بالا، تا جایی که می­تواند سرش را به سمت راست بچرخاند.
  •  سپس سرش را به سمت چپ بچرخاند.
  •  در هر بار چرخش سر به طرفین سعی کند حدود سه تا پنج ثانیه در آن حالت باقی بماند و پنج تا ده بار این تمرین را انجام دهد؛.
  • بیمار می­تواند هنگامی که در رختخواب دراز کشیده است این تمرین را انجام دهد.

بیمار می­تواند در حالت ایستاده یا نشسته سرش را به سمت عقب و جلو بیاورد.
برای انجام این تمرین باید به روبرو نگاه کند و دو انگشتش را روی بینی خود قرار دهد؛ در این حالت سعی کند ضمن ثابت نگه داشتن انگشتان خود، سرش را کمی به عقب ببرد؛ سپس به آرامی سرش را به انگشتان خود نزدیک کند و این تمرین را پنج تا ده بار تکرار کند.

تمرینات ورزش گردن توسط دست

نگه داشتن سر به سمت جلو جز تمرینات ایزومتریک است، این امر بدین معناست که در این تمرینات دامنه حرکات وجود ندارد.

  •  بیمار باید دست­های خود را روی پیشانی قرار دهد؛ به دست­های خود فشار وارد کند و سر خود را به دستانش فشار دهد.
  • حدود پنج تا ده ثانیه در این حالت بماند و سه بار این تمرین را تکرار کند.
  •  بیمار می­تواند برای انجام این تمرین دست­های خود را به پشت سر خود بچسباند و انگشتانش را در هم گره کند.

فشار دادن دو طرف سر: این تمرینات نیز جز تمرینات ایزومتریک محسوب می­شوند. بیمار باید برای انجام این تمرین دست خود را روی سمت راست سرش قرار دهد؛ سعی کند به کمک دست­های خود به سرش فشار وارد کند گویی قصد دارد گوش خود را به سمت پائین بکشد؛ حدود پنج تا ده ثانیه در این حالت باقی بماند، سپس این تمرین را با سمت دیگر سر خود انجام دهد.